تفسیر قیام کربلای حسینی

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، قیام امام حسین(ع) از آن نوع قیام‌هایی بشمار می‌آید که از ابعاد گوناگون قابل بررسی است و شاید به جرأت بتوان گفت که از نادر قیام‌هایی است که از ابعاد متعدد قابل اعتنا و قابل تبیین می‌باشد. این قیام اثرگذار تاریخی در دنیا از همه ابعادش هم اعتقادی و هم سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و حتی نظامی و آرایش جنگی بی نظیر است و نمی‌توان به راحتی از کنار آن عبور نمود و نسبت به آن نگاه موشکافانه نداشت.

درک و شناخت قیام کربلا با توجه به همه ابعاد یادآور شده در حقیقت تبیین فلسفه و سبک زندگی مسلمانان و هر انسان آزاده‌ای باید تلقی شود که به دنبال یک زندگی با شرافت با حرمت‌های انسانی هستند و در این مسیر هرگز تن به انواع آلودگی‌ها نداده و نخواهند داد و حاضر نیستند برای رسیدن به مطامع نفسانی و مادی خود از آرمان‌ها و اصول و ارزش‌های خود بگذرند تا به آن چه می‌خواهند دست یابند. قیام کربلا نماد و جلوه چنین خاستگاهی در طول تاریخ بوده و این مسیر همچنان پس از 1382 سال، درخشان و با صلابت باقی مانده و عاشقانش در هر برهه ای از زمان با رنگ و بوی زمانه، یاد این قیام خونین نابرابر را تحت هر شرایطی گرامی داشته و نام شهدای گرانقدر آن قیام را با برپایی مجالس روضه خوانی، مداحی، تعزیه خوانی و مراسم‌های سینه زنی و زنجیر زنی زنده و جاوید نگه می‌دارند تا در حقیقت، حق خواهی، حق جویی، ظلم ستیزی، امر به معروف و نهی از منکر را زنده نگه داشته باشند تا سنت‌های الهی و قوانین حاکم بر اجتماع بشری، به فلسفه و سبک زندگی بشریت در هر دوره و هر زمانی عمق و معنا بخشد.

مسلما درک قیام کربلای حسینی با فلسفه و سبک زندگی بشری ارتباط مستقیم دارد که اگر درست درک شود شناخت حاصل می‌شود و نتیجه آن حسینی زندگی کردن خواهد بود و اگر درک نشود ماندن در باتلاق مادی زندگی است که از آن یزیدها، عبیدالله ها، عمر سعدها و  شمرهای زمانه سر بر خواهند آورد؛ که متأسفانه سر برآورده­اند و جامعه بشری را با سقوط در همه ابعاد درحیات مادی و معنوی مواجه  ساخته‌اند.

تا این جرثومه‌های ریز ودرشت فاسد در رأس قدرت و در مسند حکومت‌های جائر جهانی هستند، مبارزه حق با باطل و مبارزه با ظلم و امر به معروف و نهی ازمنکر وجود دارد و تا این مبارزات هست، قیام کربلا چراغ هدایت و روشنگر این مبارزات و قیام‌ها خواهد ماند تا راه رستگاری را نشان دهد.

قیام کربلا از روز بعد آن جنایت‌ها که به توسط عمال یزید فاسد در روز عاشورا  - به معنای واقعی کلمه در همه زمینه فاسد بود – صورت گرفت، پیروز بود و دشمنانی که این بلوا و فتنه و خون ریزی را راه انداخته و مدیریت نمودند طعم پیروزی را حتی برای یک روز نچشیده مورد لعن و نفرین مردمان خود قرار گرفتند و حتی در بین خانواده هایشان نیز به چشم قاتل نگریسته شده و جایگاه فردی، اجتماعی ، فرهنگی، سیاسی و حتی اقتصادی خود را از دست دادند و عقوبتی را متحمل شدند که تا ابد نقل مجالس آزادگان دنیاست.

در حقیقت قیام خونین کربلا با رشادت امام حسین(ع) و یاران با وفایش؛ نگاه به فلسفه و سبک زندگی را تغییر داد و بشریت را به مسیری رهنمون ساختند که هرگز به هر بهانه و دلیلی تن به ذلت ندهند و حاضر نباشند برای ادامه حیات، زیر بار هر هزینه‌ای از این زندگی فانی بروند و تسلیم محض شرایطی شوند که چون عروسکی خیمه شب بازی، اسیر دست عروسک گردان‌ها گردند و بی اراده نقشی را که آنان برایشان نوشته‌اند در صحنه زندگی بازی نمایند.

 امام حسین(ع) این بازی یکطرفه را برهم زده و راهی با ارزش و ماندگار و جاویدان برای جامعه بشری تعریف نمودند تا عزت، حرمت، موقعیت، آبرو و قداست شأن انسانی بشریت حفظ شود و خود را به هر بی سر و پایی ارزان و مفت عرضه ننمایند. امام حسین(ع) و یارانش با خون پاکشان، نگاه مادی به فلسفه و سبک زندگی را تغییر دادند تا جامعه بشری پس از آن‌ها، سردرگم در جاده زندگی رها نباشند. امام حسین(ع) و یارانش در ماجرای قیام خونین کربلا در روز عاشورا، حجت را بر مسلمان و غیرمسلمان تمام کرد تا بدون بهانه به دنبال تغییر فلسفه و سبک زندگی خود باشند.

کاری که امام حسین(ع) و یاران با وفای آن امام همام در سال 61 هجری قمری انجام دادند مانند تابلویی نفیس و گرانسنگ در پیش روی جامعه بشری قرار دارد و اگر جامعه بشری با هردین و مسلکی و با هر زبان و ملیتی در این مسیر گام نهاده بوده دیگر امروز آن هم پس از 1382 سال شاهد انحراف مردمان در فهم فلسفه و سبک زندگی نبودیم و در این زمینه دچار خودشیفتگی نمی‌گشتیم و از اصول، آرمان‌ها و ارزش‌های دینی و انسانی فاصله نمی‌گرفتیم که مستکبران زمانه با همان تفکرات پوسیده و پوشالی فرعونیان که در هر برهه به شکلی ظهور کرده‌اند بر مقدرات بشریت حاکم شوند و حکم نمایند.

در هرصورت فردا عاشورا 1443هجری قمری است. از حادثه عاشورای 61 هجری قمری، 1382 سال است می‌گذرد و همچنان خون حسین(ع)، اصحاب و یارانش در تاریخ بر زمین می‌ریزد و می‌جوشد و تا نگاه جامعه بشری به فلسفه و سبک زندگی تغییر نکند این خون آرام نخواهد گرفت و موجش به ساحل نخواهد رسید و همچنان مواج و خروشان با همان صلابت تاریخی علیه ظلم‌ها، ستم‌ها، بدعت‌ها، فرهنگ‌ها و آموزه‌های غلط منحط جاهلی، خواهد خروشید و در این خصوص مماشات نخواهد نمود.   

امام حسین (ع)  با خون خود در قیام کربلا به وظیفه و تکلیفش عمل نمود. واجب الهی و انسانی خود را بجا آورد. اهداف مقدسی را مد نظر داشت که آن‌ها را با خون خود محقق ساخت و توانست دستگاه اموی یزید را رسوا نماید و به تبع آن حکومت فاسد فاسق یزید را نامشروع اعلام نماید و از مشروعیت ساقط نماید.

حوادث پس از شهادت امام حسین(ع) که با مرگ تمامی قاتلان و همچنین سرنوشت و مرگ زود هنگام یزید همراه بود، همه مؤید براین موضوع است که سالار شهیدان حضرت سیدالشهدا(ع) به اهداف مورد نظرش در این زمینه رسیده و قیام و خونش توانسته است پیام ایشان را در جهان ماندگار نماید.   

امام(ع) در سال 61 ه.ق. در عصر خودشان؛ توانستند قیام علیه دستگاه جور خلافت اموی و یزیدی را با هدایت اصحاب و یارانش بی نظیر مدیریت کنند تا نشان دهد در هر برهه از زمان اقدام علیه دستگاه جور و ستم هم وظیفه و هم تکلیف است و نخبگان و عقلا در این مسیر وظیفه‌ای بس حساس و دشواری برعهده دارند و این تکلیف و وظیفه امروز هم احساس می‌شود و جوامع مسلمان و غیرمسلمان باید با قدرت‌های جهانی فعلی که تمام قد در برابر حیات آنان صف آرایی کرده‌اند ایستادگی کرده تا نگذارند آنان فلسفه و سبک زندگی ایشان را دستخوش تحریف و تغییر و تحقیر قرار دهند.

تفسیر قیام کربلای حسینی که با خون پاک امام حسین(ع) و اصحاب و یارانش تبیین گشت همین موضوع فلسفه و سبک زندگی است که اگر این مهم درک نشود و با شناخت همراه نباشد، بطور قطع فلسفه و سبک زندگی جامعه بشری یزیدی خواهد بود و در این سبک زندگی نباید انتظار معجزه داشت؛ آن چه از این سبک زندگی خارج می‌شود و متولد می‌گردد یزیدی خواهد بود و یزیدهای امروز دنباله همان انتخاب سبک یزیدی به توسط جامعه بشری است.  بنابراین تنها راه برای رهایی از این فلسفه و سبک زندگی، انتخاب راه امام حسین(ع) است و قیام خونین کربلا می‌تواند سرمشق و توصیه عملی در این مسیر پرفراز و نشیب باشد و عاشورا سال 61 ه.ق. می تواند الگویی شایسته برای تغییر فلسفه و سبک زندگی مادی سراسر غلط جامعه بشری امروز باشد.

دکتر اسدالله افشار

• قیام کربلای حسینی

• کربلای حسینی

• امام حسین

• قیام امام حسین

• قیام کربلا

• دکتر اسدالله افشار