گرم شدن روابط بین سوریه و کشورهای عربی توجه جهانی را به خود جلب کرده است. سوریه در سال 2011 در بحبوحه شروع جنگ در این کشور از اتحادیه عرب تعلیق شد. اما اکنون این روابط در زمانی در حال بهبود گرفتن و بازگشت در مسیر اولیه و کذشته خود است که ایالات متحده در حال از دست دادن نفوذ خود در منطقه است.
پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، گرم شدن روابط بین سوریه و کشورهای عربی توجه جهانی را به خود جلب کرده است. سوریه در سال 2011 در بحبوحه شروع جنگ در این کشور از اتحادیه عرب تعلیق شد. اما اکنون این روابط در زمانی در حال بهبود گرفتن و بازگشت در مسیر اولیه و کذشته خود است که ایالات متحده در حال از دست دادن نفوذ خود در منطقه است. در سال 2011، واشنگتن نفوذ عمدهای بر کشورهای عربی داشت، اما با تغییر پویایی در غرب آسیا و پیروز شدن سوریه بر تروریستهای مورد حمایت خارجی، برخی از کشورهای عربی با وجود خشم واشنگتن، اوضاع را به دست خود میگیرند.
اکنون گزارشهایی منتشر شده مبنی بر اینکه عربستان سعودی قصد دارد از بشار اسد، رئیس جمهور سوریه برای حضور در نشست اتحادیه عرب که ماه آینده به میزبانی ریاض بر گزار خواهد شد، دعوت بعمل آورد. به گزارش رویترز، شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود وزیر امور خارجه عربستان سعودی در هفته های آینده به دمشق سفر خواهد کرد تا دعوتنامه رسمی برای حضور در نشستی که قرار است در 19 ماه مه برگزار شود به اسد ارائه کند.
دو طرف در حال مذاکره برای بازگشایی سفارتهای مربوطه خود هستند.
دولت سوریه هنوزدر این خصوص و چگونگی برقراری روابط دیپلماتیک اظهار نظری نکرده است و باید دید اسد این دعوت را خواهد پذیرفت یا خیر.
این خبرگزاری همچنین به نقل از یک منبع گزارش داد که مذاکرات برای سفر شاهزاده فیصل آل سعود به دمشق یا فیصل المقداد وزیر امور خارجه سوریه به ریاض به دلیل زمین لرزههایی که در ماه فوریه ترکیه و سوریه را لرزاند به تعویق افتاد.
این خبر پس از سفر المقداد به قاهره منتشر میشود، جایی که وی با همتای مصری خود سامح شکری گفتگو کرد.
این اولین سفر یک مقام سوری به مصر از زمان جنگ در سوریه در سال 2011 است. دو دیپلمات درباره روابط دوجانبه و همچنین تحولات منطقهای گفتگو کردند.
این سفر حدود یک ماه پس از سفر شکری به دمشق برای دیدار با مقامات ارشد انجام شد.
لازم به ذکر است که دیدار مقامات ارشد سوری و مصری پس از سفر رئیس جمهور اسد و همسرش به امارات متحده عربی پس از دعوت رسمی ابوظبی صورت گرفت.
طی چند ماه گذشته، دیگر کشورهای عربی نیز اقداماتی را برای بازگرداندن روابط دیپلماتیک خود با دمشق انجام داده اند که خشم واشنگتن را برانگیخته است.
با وجود مخالفت شدید ایالات متحده، برخی از دولتهای عربی متوجه شدهاند که تلاش برای منزوی کردن سوریه راه حل نیست.
دولت سوریه پیش از این شرط خود را برای بازگشت به اتحادیه عرب اعلام کرده بود و گفته بود که باید اختلافات گسترده بین دمشق و همسایگانش در منطقه حل و چیزیدیگر در این خصوص باقی نماند، و اگر این مهم اتفاق نیافتد این بازگشت چندان اهمیتی نخواهد داشت.
مقامات سوری مدتها مدعی بودند که قبل از بازگشت به بلوک 22 عضوی، ابتدا باید اختلافات و سوء تفاهمها بین دمشق و سایر طرفها حل و فصل شود.
این موضوع ممکن است رویکرد جلسات دوجانبه در چند ماه گذشته - یا به گفته برخی منابع در سال گذشته - را برای هموار کردن راه برای بازگشت سوریه توضیح دهد.
موضوع اصلی اختلاف این است که نیروهای دولتی سوریه چگونه با شبه نظامیان تحت حمایت خارجی در طول ده سال جنگ در این کشور برخورد کردهاند.
همین کشورهای عربی که اکنون روابط دیپلماتیک خود را احیا کردهاند، قبلاً برای بازگشت کشور سوریه به اتحادیه عرب شرایطی مانند پایان دادن به عملیات نیروهای دولتی سوریه علیه شبه نظامیان که مانند غرب آنها را «شورشیان» توصیف میکردند، تعیین کرده بودند. جنگ در سوریه را "جنگ داخلی" نامیدند. این در حالی است که از اولین روزی که خشونت در سوریه آغاز شد، دولت از هر شبه نظامی سوری خواسته است سلاحهای خود را زمین بگذارند و راه حل منازعات را از طریق روند سیاسی پیگیری نمایند. در بیشتر استانها سوریه بسیاری از اتباع سوری دقیقاً همین کار را کردند. با این حال، این در مورد تروریستهای خارجی که به کشور سوریه سفر کرده و استانهای سوریه را اشغال کردهاند، صدها هزار نفر را کشته و میلیونها نفر دیگر را آواره کردهاند، صدق نمیکند. دمشق آنها را خط قرمز خود اعلام کرده است.
دولت سوریه به مردمش قول و تعهد داد که خاک این کشور را از دست تروریستها آزاد کند و هرگونه درخواست کشورهای عربی را در خصوص مماشات و کنار آمدن با تروریستها نیز رد نمود.
سفیر سابق بریتانیا در سوریه، پیتر فورد، با روایت آمریکا و دیگر قدرتهای غربی مبنی بر جنگ دمشق با مردم خود مخالفت کرد و استدلال کرد که دولت حق «مشروع» برای اتخاذ تدابیر امنیتی و پایان دادن به حضور تروریستهای تحت حمایت خارجی را دارد.
فورد میگوید چیزی به نام «جنگ داخلی» وجود نداشت و معتقد بود «دولت سوریه با تروریستها برخورد میکرد».
دمشق در آزادسازی بخش اعظم کشور از دست تروریستهایی که سلاح، پشتیبانی لجستیکی و سایر اشکال کمک از سوی قدرتهای خارجی، بهویژه سیا و رژیم اسرائیل، تأمین میشدند، موفق بوده و درست عمل نموده است.
استان شمالی ادلب تنها منطقهای است که در اشغال تروریستها باقی مانده است. فورد میگوید جای تعجب نیست که «غیرنظامیان، نه فقط در ادلب، بلکه در طول جنگ ده ساله، از مناطق اشغال شده [ستیزهجویان] به مناطق تحت کنترل دولت گریختند» و نه برعکس.
ایالات متحده به بهانه مبارزه با داعش همچنان به اشغال مناطق نفت خیز شرق و شمال شرق ادامه میدهد و ثروتهای طبیعی کشور را غارت میکند تا از بازگرداندن خدمات حیاتی و کمکهای بشردوستانه دولت به ملت جلوگیری کند.
دمشق نیز به شدت با تهاجم و حضور نیروهای ترکیه در شمال این کشور مخالف است.
علیرغم تعلیق سوریه از اتحادیه عرب، دمشق همواره از حمایت کشورهای عربی مانند عراق، لبنان و یمن برخوردار بوده است، در حالی که بسیاری از گزارشها به مخالفت خود با این تصمیم اشاره دارند.
در حالی که بسیاری از سیاستمداران عرب با بحث در مورد نقش مهم دمشق خواستار بازگشت سوریه به جهان عرب شدهاند. بازگشت این کشور به اتحادیه عرب ممکن است نمادین تلقی شود. این منعکس کننده تغییر رویکرد منطقهای نسبت به جنگ خارجی علیه کشور سوریه است.
این مهم همچنین در دورانی رخ میدهد که اسرائیل به طور فزایندهای حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه را با حملات به زیرساختهای غیرنظامی و پایگاههای نظامی نقض کرده و میکند.
مقامات سوری اسرائیل را به هماهنگی با هستههای تروریستی که هنوز در این کشور فعال هستند متهم کرده و قول دادهاند که به این حملات پاسخ در خور، کوبنده و پشیمان کننده دهند.
تحلیلگران میگویند که زمان انتقام گیری دمشق از اسرائیل در حال حاضر نرسیده است زیرا این کشور هنوز در حال بازگشت به آرامش پس از یک دهه جنگ نابرابری است که با مقادیر زیادی سلاح و پولی که از سوی بسیاری از کشورهای غربی و منطقهای به شبه نظامیان داده شده و از ایشان همه گونه حمایت نیز صورت گرفته و تحمیل گشته میباشد.
در این میان، کارشناسان میگویند دمشق با ایجاد روابط گرم تر و نزدیک تر با کشورهای منطقه، راه درستی را در پیش گرفته است.
برخی از این ایالتها همان ایالتهایی هستند که زمانی از شبه نظامیانی حمایت میکردند که تعداد بیشماری از غیرنظامیان را معلول کردند.
همانطور که بسیاری از تحلیلگران خاطرنشان کردند، اگر تعداد زیادی از تروریستها، کشورهایشان را اشغال کرده و غیرنظامیان خود را معلول کرده بودند، همان کشورهای عربی همان اقدامات امنیتی را انجام میدادند که امروز دمشق آن را انجام میدهد.
گرم شدن روابط بین سوریه و همسایگان عرب منطقهای در حقیقت سیلی بر صورت رژیم اشغالگر کودک کش اسرائیل است.
رژیم غاصب صهیونیستی امید خود را به برخی از همین کشورهای عربی که روابط خود را با اشغالگر عادی کردهاند بسته بود تا پس از پیروزی بر گروههای تروریستی به کارزار تضعیف سوریه بپیوندند تا کار سوریه را تمام نموده و یکسره نمایند.
حقایق میدانی اخیر خلاف این را نشان داد و کشورهای عربی از اسرائیل فاصله گرفته و روابط نزدیکتری با دمشق برقرار خواهند نمود.
این در حال حاضر یک پیروزی برای سوریه در برابر اسرائیل است.
مقامات سوری میگویند در زمان مناسب این کشور انتقام حملات مکرر اسرائیل به خاک خود را خواهد گرفت.[1]

پینوشت:
1. Karbalaei, Ali. Arab states restoring ties with Syria. Tehran times: April 3, 2023 - 18:9.