کارنی در پاسخ به طرح گنبد طلایی ترامپ: کانادا هرگز فروشی نیست

طرح گنبد طلایی ترامپ؛ چالش برانگیز و جنجالی!

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده می‌گوید که به کانادا گفته است«اگر آنها یک کشور جداگانه، اما توسعه نیافته باقی بمانند» باید ۶۱ میلیارد دلار برای عضویت در سامانه دفاع موشکی پیشنهادی وی «گنبد طلایی» بپردازند.[1]

ترامپ شنبه 3 خرداد ماه/ 24 می‌ طی سخنانی در مراسم فارغ‌التحصیلی آکادمی نظامی ایالات متحده (USMA) در «وست پوینت» ادعا کردگنبد طلایی تا پایان دوره ریاست‌جمهوری‌اش تکمیل می‌شود و دارای قابلیتی برای رهگیری موشک‌های پرتاب شده از فضا خواهد بود.[2] تاکنون هیچ‌کدام از دولت‌های جهان، موشکی در فضا مستقر نکرده‌اند و طرح آمریکا در این خصوص، مسلح کردن فضا با توجیهات دفاعی است. از این رو گنبد طلایی با واکنش‌هایی در طیف‌های مختلف مواجه شده است.

طرح جدید ترامپ برای ایجاد «گنبد طلایی» که در حقیقت  ایجاد چتر پدافندی در سراسر خاک کشورآمریکا می باشد با هدف مقابله با تهدیدات موشکی و فراصوتی، با واکنش‌های گسترده‌ای از سوی کارشناسان نظامی و فناوری مواجه شده است. این سامانه که قرار است شامل لایه‌های دفاعی زمینی، ماهواره‌ای ورهگیرهای فضایی باشد،به‌عنوان نسخه‌ای پیشرفته‌تراز«گنبدآهنین»رژیم صهیونیستی معرفی شده، اما بسیاری از کارشناسان نظامی آمریکا آن را غیرعملی و پرهزینه می‌دانند.

بر اساس برآوردها و گزارش منتشر شده از سوی شبکه آمریکایی «سی ان ان» اجرای کامل این طرح بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار هزینه در برخواهد داشت، آن هم در حالی که فناوری‌های کلیدی آن- از جمله رهگیری موشک‌های فراصوت در فضا- هنوز در مرحله تحقیقاتی و آزمایشی قرار دارند.

علاوه برموانع فنی و مالی، طرح «گنبد طلایی» می‌تواند نقض‌کننده‌ معاهدات بین‌المللی فضا باشد و زمینه‌ساز رقابت تسلیحاتی فضایی با کشورهایی مانند چین و روسیه گردد.

چین که در همان روز اعلام پروژه گنبد طلایی، توسط «مائو نینگ» سخنگوی وزارت امور خارجه خود اقدام آمریکا را «شدیداً تهاجمی و ناقض اصل استفاده صلح‌آمیز از فضای بالای جوّ زمین» توصیف کرده بود، روز دوشنبه 5 خرداد ماه/ 26 می، اخباری را در سایت‌های علمی درز داد که نشان می‌داد این کشورتوانایی عبور از گنبد طلایی را نیز از هم‌اکنون دارد. در سویی دیگر روسیه نیز از آمریکا درخواست کرده تا «از استقرار سلاح در فضا اجتناب کند.»

به گفته کارشناسان، هرچند ایده دفاع چندلایه جذاب است، اما اجرای نسخه‌ای جهانی و فضامحور از آن، در حال حاضر بیشتر به یک نمایش تبلیغاتی و انتخاباتی شبیه است تا یک برنامه‌ی دفاعی واقعی.

با این وجود، هگست، وزیر دفاع آمریکا نیز ادعا کرد: «باید ساخت گنبد طلایی را به فهرست وعده‌های انجام شده رئیس جمهور ترامپ اضافه کرد. این طرح برای نسل‌ها از آمریکا دفاع خواهد کرد. از آمریکا دربرابر پهپادها، موشک‌های کروز و هایپرسونیک دفاع خواهیم کرد.»

ترامپ در پاسخ به سوالی ادعا کرد: «هیچکس جز آمریکا نمی‌تواند گنبد طلایی را بسازد.»

او همچنین در پاسخ به سوالی درباره انتقادات وارده علیه این طرح مدعی شد: «آن‌ها اشتباه می‌کنند. در ۴ روز گذشته بیش از ۵.۱ میلیارد دلار سرمایه از خاورمیانه جمع کردم. ما می‌توانیم این طرح را اجرایی کنیم. گنبد طلایی بسیار پیشرفته‌تر از گنبد آهنین اسرائیل است.»

ترامپ مدعی شد: «ساخت این سامانه کمتر از ۳ سال زمان خواهد برد.»[3]

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا گفته است که کانادا برای پیوستن به سامانه دفاع موشکی که وی پیشنهاد داده و به ادعای وی در مدار زمین مستقر خواهد شد، باید ۶۱ میلیارد دلار پرداخت کند.

دلیل اصلی ایجاد گنبد فراگیر طلایی، تهدید قریب‌الوقوعی است که در پی ارتقای فناوری در سطح جهان ایجاد شده و می‌تواند آمریکا را برای نخستین بار وارد دایره آتش تسلیحات متعارف در حجم بالا کند.[4]

با این حال، ترامپ بار دیگر با طرح پیشنهاد جنجالی‌اش برای تصرف کانادا و تبدیل آن به پنجاه‌ویکمین ایالت آمریکا، به اوتاوا زخم زبان زد و گفت که اگر کانادا این پیشنهاد را بپذیرد، می‌توان به طور رایگان تحت حفاظت آمریکا قرار بگیرد.

ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی وی که «تروث سوشال» نام دارد، نوشت: به کانادا که مشتاق پیوستن به سامانه فوق‌العاده گنبد طلایی است، گفته‌ام که اگر بخواهد همچنان کشوری جدا اما نابرابر بماند، پیوستن به این سامانه برای آنها ۶۱ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت! اما اگر به پنجاه‌ویکمین ایالت محبوب ما تبدیل شود، هزینه برای آنها صفر دلار خواهد بود! آنها در حال بررسی این پیشنهاد هستند![5]

پست ترامپ تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که پارلمان کانادا میزبان چارلز سوم پادشاه بریتانیا برای یک سخنرانی سلطنتی مهم و با اهمیت بود که در آن پادشاه بر حاکمیت کانادا در مواقع "خطرناک و حساس" و در بحبوحه توصیه های ترامپ برای تبدیل شدن آن کشور به ایالات پنجاه و یکم آمریکا تأکید کرد.

مارک کارنی، نخست وزیر کانادا هفته گذشته تأیید کرد که در حال بررسی پیوستن به طرح گنبد طلایی ترامپ است اما از ارائه رقمی دقیق خودداری کرد و گفت که مذاکرات در مراحل اولیه قرار دارد.[6]

در مجموع، ترامپ ادعا کرده است که سیستم گنبد طلایی حدود 175 میلیارد دلار هزینه خواهد داشت و تا پایان دوره فعلی وی در سال 2029 تکمیل خواهد شد، اگرچه کارشناسان صنعت دفاعی امکان‌سنجی این جدول زمانی و بودجه را زیر سوال برده‌اند.

گنبد طلایی از گنبد آهنین اسرائیل الگوبرداری شده است، که همچنین بودجه قابل توجهی از ایالات متحده دریافت می کند، از جمله 500 میلیون دلار در سال برای نگهداری آن.

مشخص نیست که ترامپ چگونه گنبد طلایی را افزایش خواهد داد تا کل ایالات متحده را پوشش دهد، زیرا قلمرو اشغالی اسرائیل تنها به اندازه نیوجرسی، یکی از ایالت های کوچکتر در ایالات متحده است.

چین، کره شمالی و روسیه همگی از طرح ترامپ برای قرار دادن تسلیحات در فضا انتقاد کرده‌اند که رئیس‌جمهور آمریکا هفته گذشته برای اولین بار آن را به تفصیل توصیف کرد.

دلیل سفر نمادین پادشاه چارلز سوم بریتانیا به کانادا

پادشاه چارلز روزسه‌شنبه 6 خرداد ماه( 27 مه) در جریان سفری نمادین به کانادا به‌منظور اعلام حمایت خود از این کشور که با تهدیدهای الحاق از سوی آمریکا روبرو است، گفت که کانادا «قوی و آزاد» باقی خواهد ماند.

بازدید دو روزه پادشاه چارلز و ملکه کامیلا از کانادا، با مراسمی باشکوه و استقبال گسترده در اتاوا آغاز شد.

این نخستین سفر پادشاه بریتانیا به کانادا پس از به تخت نشستن اوست و با هدف قرائت سخنرانی سلطنتی در مجلس سنا و افتتاح چهل‌وپنجمین پارلمان کانادا انجام می‌شود؛ رویدادی که آخرین بار در سال ۱۹۷۷ توسط ملکه الیزابت رقم خورده بود.

مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا و همسرش Diana Fox Carney در Rideau Hall از پادشاه و ملکه استقبال کردند.

پادشاه چارلز سوم به‌عنوان رئیس کشور کانادا، نخستین پادشاه انگلیس در نزدیک به ۷۰ سال گذشته است که ریاست بازگشایی پارلمان کانادا را بر عهده دارد.

چارلزکه نشان افتخارکانادارا به گردن داشت، درسخنرانی خوددرمجلس سنا از«کشوری که من و کانادایی‌ها تا این اندازه دوستش داریم» یادکرد ودر اشاره‌ای به سرود ملی کانادا اظهار داشت: «شمال حقیقی، به‌راستی قوی و آزاد است.»

پادشاه انگلیس که همسرش ملکه کامیلا او را همراهی می‌کرد، گفت: هر بار که به کانادا می‌آیم، اندکی بیشتر از کانادا در خونم جاری می‌شود و از آنجا، مستقیماً به قلبم راه می‌یابد.

چارلز افزود که کانادا همچنان به‌عنوان «نیرویی برای خیر»، یک الگو برای جهان است.

از سوی دیگر، برخی از حامیان پادشاهی، حضور پادشاه چارلز را پاسخی نمادین به تهدیدات دونالد ترامپ درباره حاکمیت کانادا دانستند و آن را نشانه‌ای از وحدت ملی و ثبات سیاسی قلمداد کردند.

آری سفر چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، به دعوت نخست‌وزیر جدید کانادا به این کشور و افتتاح پارلمان آن که اقدامی کم‌سابقه برای مقام سلطنت و بی‌سابقه برای مقام پادشاه بوده است (ملکه سابق بریتانیا دو بار در افتتاح پارلمان کانادا حاضر شده بود)، یکی از این نشانه‌هاست. نشانه‌ای از نارضایتی نزدیک‌ترین متحد آمریکا از گفتارها، رفتارها وسیاست‌های یک جانبه ترامپ که یکی از شاهکارهای آن، معرفی کانادا به‌ عنوان ایالت پنجاه ‌و یکم آمریکاست. البته، در صحنه عمل سیاسی اقداماتی چون سفر پادشاه بریتانیا برای افتتاح پارلمان کانادا بعید است تاثیری بیش از پیامی نمادین (و به‌تعبیر بی‌بی‌سی: «پیام رمزی») با خود داشته باشد. همچنان که ادعای ترامپ درباره کانادا (و حتی در سطح پایین‌تر درباره گرینلند و پاناما) بعید است عملاً تاثیری بیش از مواجهه و مناقشه‌ای نمادین در سطح بین‌الملل به‌همراه داشته باشد.[7]

مارک کارنی نخست‌وزیرکانادا پیشتردر سخنانی بعد از پیروزی‌اش در انتخابات این کشور گفته بود که روابط سنتی این کشور با آمریکا به پایان خود رسیده است.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور تاجرپیشه آمریکا پیشتردردیدار با کارنی در کاخ سفید اعلام کرده بود که همچنان معتقد است کانادا باید به پنجاه و یکمین ایالت آمریکا تبدیل شود اما کارنی پاسخ داد: کانادا هرگز فروشی نیست.[8]

پی‌نوشت:

[1] - «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا و «پیت هگست» وزیر دفاع این کشور شامگاه سه‌شنبه( 27 مه/ 6 خردادماه) در کاخ سفید اعلام کردند: «سال‌ها قبل رونالد ریگان به‌دنبال ساخت پدافند موشکی گنبد طلایی بود، اما فناوری ممکن برای ساخت آن وجود نداشت. آن را در بالاترین سطح ممکن خواهیم داشت.» او افزود: «در طول کارزارم وعده دادم که پدافند موشکی گسترده برای دفاع از کشورمان خواهم ساخت. مهندس و طراح برای ساخت این پروژه مشخص شده است. کانادا نیز خواستار مشارکت در این طرح شده و مثل همیشه به کانادا کمک خواهیم کرد.» ترامپ گفت: «پیش از پایان یافتن دوره من، طرح کنونی گنبد طلایی با ساختار پدافندی کنونی کشورمان ادغام خواهد شد. پس از تکمیل شدن ساخت آن، گنبد آهنین توانایی مقابله با موشک‌های شلیک شده حتی از سوی فضا را خواهد داشت.» او افزود: «ما به اسرائیل برای ساخت گنبد آهنین کمک کردیم و اکنون فناوری بسیار پیشرفته‌ای داریم. موشک‌های کروز و هایپرسونیک را سرنگون خواهیم کرد.» ترامپ ادعا کرد: «میزان موفقیت این سیستم پدافند، نزدیک به ۱۰۰ درصد است. ساخت آن حدود ۱۷۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز خواهد داشت.»

[2] - گنبد طلایی با توجه به فراگیری جغرافیایی و شباهتش با طرح «گنبد آهنین» رژیم صهیونیستی، بیشتر بر مقابله با تهدیدهای نامتعارف و برای دفاع تمرکز دارد، اما ارتباط دادنش به فضا توسط ترامپ دلایلی دارد. نخست آنکه به نظر می‌رسد مقامات آمریکایی قصد دارند بنا به ملاحظات تبلیغاتی و روانی، گنبد طلایی را بیشتر مدافعی در برابر تسلیحات هسته‌ای دشمن معرفی کنند تا جامعه این کشور چندان از تحول جدید صورت گرفته، نگران نشود. دومین دلیل، تلاش واقعی آمریکا برای نظامی‌سازی فضا در پاسخ به تحول جدید در موازنه قواست که به دولت‌های جهان امکان حمله متعارف به خاک اصلی این کشور را می‌دهد. پاسخ آمریکا در این راستا استقرار سلاح در فضاست که پاسخی انفعالی و در حوزه بازدارندگی نامتعارف است. (طالبی؛ سید مهدی. چرا ترامپ در فکر گنبد طلایی است؟ فرهیختگان: چهارشنبه 7 خرداد ماه 1404- شماره 4425)

[3] - ترامپ از طرح سامانه پدافندی «گنبد طلایی» رونمایی کرد. خبرگزاری ایسنا: سه‌شنبه ۳۰ اردیبهشت ماه ۱۴۰۴ / ۲۳:۵۸ - کد خبر: 1404023022212.

[4] - طالبی؛ سید مهدی. چرا ترامپ در فکر گنبد طلایی است؟ فرهیختگان: چهارشنبه 7 خرداد ماه 1404- شماره 4425.

[5] - رئیس جمهور آمریکا هفته گذشته جزئیات طرح بلندپروازانه خود برای ایجاد یک سپر دفاع موشکی به منظور حفاظت از آمریکا برای موشک‌های بالستیک، هایپرسونیک و موشک‌های پیشرفته کروز را اعلام کرد و مدعی شد که این طرح تا پایان دوران ریاست جمهوری وی، کاملاً عملیاتی خواهد شد.

فناوری مورد نیاز برای طرح ترامپ، آزموده نیست به ویژه بخش استفاده از رهگیرهای مستقر در «فضا» برای انهدام موشک‌ها بالستیک پرتابی به سمت آمریکا! به نوشته رویترز، هدف این طرح، به‌کارگیری شبکه‌ای متشکل از صدها ماهواره در مدار زمین و تجهیز آنها به حسگرها و رهگیرهای پیشرفته است تا از طریق آنها، موشک‌هایی که از سمت کشورهایی همچون چین، ایران، کره شمالی یا روسیه شلیک می‌شوند را منهدم کنند! ترامپ گفته است که این طرح در مجموع ۱۷۵ میلیارد دلار هزینه دارد و کنگره آمریکا برای آغاز کار، به دنبال تصویب ۲۵ میلیارد دلار است. دفتر بودجه کنگره آمریکا اما بر این باور است که واشنگتن برای عملیاتی کردن کامل چنین طرحی و راه‌اندازی رهگیرهای مستقر در مدار زمین، به ۵۴۲ میلیارد دلار در بازه‌ای ۲۰ ساله نیاز دارد.

[6] - ترامپ با طرح تخیلیِ «گنبد طلایی» برای کانادا دانه پاشید! پایگاه خبري-تحليلي مشرق نيوز: چهارشنبه ۷ خرداد ماه ۱۴۰۴ / ۱۱:۵۷ - کد خبر 1718567.  

[7] - روح؛ محمد جواد. درس‌های امپراتوری سابق/ درباره وجه نمادین سفر پادشاه بریتانیا به کانادا: سایت هم میهن: پنجشنبه ۰۸ خردادماه ۱۴۰۴/ کد مطلب: ۳۹۴۵۴.

[8] - خبرگزاری ایرنا: سه شنبه ۶ خرداد ماه ۱۴۰۴/ ۲۰:۲۷ - کد خبر: 85845577. 

دکتر اسدالله افشار

• دکتر اسدالله افشار

• دونالد ترامپ

• طرح جدید ترامپ

• گنبد طلایی

• رئیس جمهور آمریکا

• سامانه دفاع موشکی

• گنبد آهنین اسرائیل

• کاخ سفید