بامداد سهشنبه 25 مرداد ماه سال جاری، ایران پاسخ مکتوب خود را در خصوص بسته پیشنهادی اتحادیه اروپا در ارتباط با برجام و چگونگی بازگشت آمریکا به برجام به بورل، مسوول سیاست خارجی اروپا ارایه و ارسال نمود.
پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، بامداد سهشنبه 25 مرداد ماه سال جاری، ایران پاسخ مکتوب خود را در خصوص بسته پیشنهادی اتحادیه اروپا در ارتباط با برجام و چگونگی بازگشت آمریکا به برجام به بورل، مسوول سیاست خارجی اروپا ارایه و ارسال نمود.[1] قطعا پاسخ ایران که هنوز از محتوای آن اطلاعی در دست نمیباشد مبتنی بر مصالح و منافع ملی بوده و مسلما به زعم کارشناسان و تحلیل گران در برگیرنده ملاحظات ایران در حوزه تحریمها و تضمین است. در این یادداشت به برخی از نکات، گمانه زنی ها، موضع گیریها و مواضع بیان شده از سوی اروپاییان، آمریکاییان و صاحب نظران اشاراتی کوتاه و معجز خواهیم داشت:
1- روزنامه ایندیپندنت با نقل قول از یک مقام غربی مدعی شد ایران پیشنهاد اتحادیه اروپا برای احیای توافق هستهای را به صورت مشروط پذیرفته است.
2- نشریه پولیتیکو درباره پاسخ ایران به پیشنهاد اتحادیه اروپا برای احیای توافق هستهای، در گزارشی خود عنوان نموده است: طبق گفته یک مقام ارشد غربی، پاسخ ایران، شامگاه دوشنبه به وقت ایران توسط اتحادیه اروپا دریافت شده است و بیشتر روی مسائل باقیمانده مرتبط با تحریمها و تضمینها بر سر تعاملات اقتصادی متمرکز است.
3- سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز اعلام کرده است واشنگتن هم پاسخ خود را درباره پیشنویس توافق به جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ارائه خواهد کرد.
4- میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات وین، ازدیگر مقاماتی بود که گفت: پاسخ ایران به پیشنهادهای اتحادیه اروپا سازنده است و توپ اکنون در زمین واشنگتن است.
5- میخائیل اولیانوف، تاکید و تصریح کرده است؛ ایران طی روند اصلاح طرح احیای توافق هستهای پیشنهاد تقویت ضمانتهای مربوط به حفظ توافق در آینده را مطرح و خواستار تحقق آن میباشد.
6- برخی تحلیل گران با توجه به فراز و فرود یکساله مذاکرات برجامی از روزی که دولت سیزدهم بر روی کار آمده است و مدیریت آن را بر عهده گرفته است، براین باورند که برجام در مسير احيا قرار گرفته و توافق نهایی در آیندهای نزدیک نمایان و دستاوردهای آن آشکار خواهد شد و راه مبادلات مالي ايران با ساير كشورها نیز به طور قطع هموار میگردد.
7- نگاه دیکر معتقد است با به ثمر نشستن مذاکرات برجامی در وین میتوان امیدوار بود سرمايهگذاري در حوزههاي اقتصادي به ويژه نوسازي صنايع و بهبود پروژههاي عمراني بهبود و رشد یابد و شاهد آن بود که ايران وارد فضاي تازهاي از حیات اقتصادی جهانی شود.
8- ایران در تمام مذاکرات برجامی خاصه در یکسال اخیر نشان داده است به گفتمان سازنده معتقد است اما هیچگاه با شانتاژ و جو روانی در مذاکرات موافق نبوده و تا توانسته است از این مسیر غلط دوری جسته و از تداوم مذاکرات و گفت و گوهای سازنده بدون تهدید و ارعاب، استقبال کرده و لذا اگر طرف آمریکایی که ناقض توافقنامه برجام بوده، صادق باشد و اراده واقعی به بازگشت داشته باشد هیچ بن بستی برای رسیدن به توافق پایدار وجود نخواهد داشت؛ بنابراین مسئولان آمریکایی باید از راه غلط تحریمهای حداکثری و هوشمند خود برعلیه ملت بزرگ ایران که شکست خورده و بارها و مکرر در مکرر اعتراف به شکست نمودهاند دست بردارند و به کینه توزیها و دشمنیهای 43 ساله خود علیه کشور قدرتمندی چون ایران پایان بخشند و به سیادت و بزرگی کشور و مردم ایران سر تعظیم فرود آورند و تسلیم مطالبات به حق ایران در همه زمینههای مفاد مندرج در توافقنامه برجام گردند.
9- از نظر تیم مذاکره کننده هستهای ایران، تا مشکلات باقی مانده با آمریکا حل و فصل نشوند، کار تمام نیست و نمیتوان با قاطعیت در مورد بازگشت آمریکا به برجام نظر داد چرا که بازگشت آمریکا زمانی تحقق خواهد یافت که منافع مندرج در مفاد برجام برای ایران با رفع کل تحریمها و راستی آزمایی و تضمین همراه باشد و دیگر آمریکا نتواند با دبه کردن، ماجراها و قصههای جدیدی را برای ایران در سطح دنیا بوجود آورد. ایران در وسط معرکه و در میانه میدان است و هیچگاه به دشمن قسم خوردهاش نه پشت میکند و نه اجازه میدهد هر غلطی را که میخواهد در باره منافع ملیاش انجام دهد. ایران امروز ایران قاجار و ایران پهلوی نیست؛ ایران امروز ایران پر قدرتی است که به هیچ کشور متخاصم و متجاوزی اجازه نخواهد داد با منافع ملی و بینالمللیاش بازی کنند و برای آیندهاش نقشهای را طراحی و عملیاتی نمایند. ایران امروز به قدرتها سیلی میزند و از عواقب آن هراسی به دل راه نمیدهد. ایران امروز هیبت و همینه سلطه استکباری آمریکا را در منطقه و سطح جهان شکسته است و پوشالی بودن این قدرت رو به اضمحلال را ثابت کرده است.
10- اروپا بداند اگر آمریکا تسلیم مطالبات ایران نشود ایران هم زیربار خواستهای غیرمعقول آمریکا نخواهد رفت و با جدیت در مسیر اعلام شده خود با قوت رو به جلو حرکت خواهد کرد و با صراحت و شفافیت گامهای بعدی را در زمینه مسائل هستهای برخواهد داشت تا از منافع آن برای مصارف علمی و اقتصادی و پزشکی و سایر امور مربوط به این چرخه حیاتی، بهره مند شود. شرایط جهانی و بینالمللی به نفع آمریکا نبوده و بایدن اگر بخواهد از برخی شرایط در آمریکا رهایی یابد باید از راهی که ترامپ در زمینه هستهای رفته است بازگردد و تن به توافق نهایی با ایران دهد.
امید است آمریکا با پاسخ مثبت خود به بسته پیشنهادی اروپا، به مناقشه بی حاصل20 ساله خود با ایران در مسئله هستهای را پایان دهد و بی قید و شرط و بدون ایجاد تنشهای جدید، گامهای مؤثری در مسیر صلح و ثبات و امنیت جهانی بردارد که تحقق آن میتواند منطقه غرب آسیا و منطقه خاورمیانه را از بحرانها و چالشها که آبستن حوادث خطرناکی است مصون سازد و مردمان این دو منطقه را از استرس و اضطراب خارج سازد. جهان منتظر نرمش آمریکا است و سه کشور اروپایی در برجام اکنون باید به نقش تاریخی خود عمل نمایند و از موضع انفعال خارج شوند و از زیر سایه آمریکا نیز بیرون آیند و نشان دهند به استقلال سیاسی خود پایبندند و این استقلال را پاس بدارند تا کشورشان دچار بحران و چالش نشود. در هر صورت پاسخ ایران در اختیار آمریکاییان قرار گرفته و این آمریکاییان هستند که باید قدم مؤثر خود را در این خصوص برداشته و به مطالبات به حق هستهای ایران تن دهند و از مواضع سلطه جویی و اقتدارگرایی خود عدول نمایند. ایران مسیر خود را یافته و به هیچ قدرتی در این مسیر باج نخواهد داد و لذا توصیه به آمریکا و متحدانش همسویی با ایران قدرتمند است و بدانند ایران خواهان صلح، ثبات، آرامش، امنیت و عدالت جهانی است و از جنگ و ستیز و تحریم و تهدید و ترور بی زار است و با قدرت در برابر موارد یاد شده خواهد ایستاد و تسلیم نخواهد شد. ایران امتحانش را پس داده و از آن سربلند بیرون آمده است. تاریخ 43 ساله انقلاب و اعترافات مکرر دشمنان مؤید این ادعا میباشد.

پینوشت:
[1] - دور اخیر مذاکرات رفع تحریمهای ایران پس از وقفهای پنجماهه از روز پنجشنبه ۱۳مردادماه در شهر وین آغاز شد. این مذاکرات به مدت چهار روز ادامه داشت و روز دوشنبه ۱۷ مرداد با پرواز هیاتهای شرکتکننده به پایتختها به پایان رسید. دور بعدی مذاکرات احتمالی منوط به مشخص شدن پاسخ اروپا به پاسخ مکتوب ایران ظرف روزهای آینده است.
دکتر اسدالله افشار