انسان مکتب رمضان؛ انسانی با مختصات ویژه

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، همان گونه که می‌دانیم روزه در آئین و شریعت محمدی که همانا برگرفته از دین مبین اسلام است؛ ضامن سعادت دنیا و آخرت فرد مسلمان معتقد است. روزه ضمن آن که یک موهبت و فریضه الهی بر بندگان تلقی می‌شود از آثار درونی و بیرونی برخوردار است.  تزکیه نفس و اخلاق و بهداشت جسم و روح قطعا از آثار پر بار روزه بوده که اگر روزه دار واقعی پیام آسمانی رمضان را درک کرده باشد از گناه دوری کرده و می‌تواند نفس اماره عصیانگر خود را با معرفت و شناختی که از این ماه مبارک کسب کرده است سرکوب نماید.  روزه از آن جمله عباداتی است که در اصلاح نفس معجزه وار عمل کرده و در تربیت آن و کنترل هواهای نفسانی و غرایز حیوانی نقشی اساسی، کلیدی و تعیین کننده ایفا می‌نماید.

مسلمانان با استفاده از این ماه پرفیض و پر برکت بهره‌ها و توشه‌ها برچیده تا بتوانند در حریم الهی و با رعایت حرمت‌ها  به  بازسازی همه جانبه خود اقدام نمایند و مزین  به خُلق و خوی الهی گردند و از حریم پاک بشریت در دنیای خود باخته مادی صیانت و حفاظت نمایند.

ماه رمضان با رحمت و مغفرت الهی به بندگان خدا روی می‌آورد و همگان را  به مهمانی خدا فرا می‌خواند؛ ماهی که روزهایش بهترین روزها، شب‌هایش بهترین شب‌ها وساعت‌هایش بهترين ساعت‌هاست؛ [1] ماهی که درلحظه لحظه‌اش خدا جاری است وهرآنش سرمایه‌ای است که باید چون جان پاسش داشت وآن را براحتی ازکف نداد. مگر می‌توان غیر از ماه مبارک رمضان، ماهی را پیدا کردکه یک شب از شب‌های آن ارزشی فزون تر از هزار ماه داشته باشد؟[2]  مگر می‌توان غیر از این ماه، ماهی را سراغ گرفت که در سرتاسر آن درهای بهشت بر روی مردمان گشوده و درهای دوزخ بر روی آنان بسته باشد؟[3]

مگر می‌توان ماه دیگری را نشان دادکه درآن نفس کشیدن حکم تسبیح وخوابیدن حکم عبادت داشته باشد؟[4]  پس بیایید قدراین ماه را بیشتر بدانیم  آن را درک کنیم و پیش ازآن که لحظه‌های ارزشمندش سپری شود از چشمه سار جوشان آن خود را سیراب کنیم. رمضان، بهار قرآن و بهار دعا و مناجات به درگاه پروردگار  بی نیاز است؛ لحظات نورانی روز و شب‌های این ماه پر خیر و برکت را دریابیم و با استغفار و مغفرت و تضرع به درگاه ذات باری تعالی از منیت‌ها و خودخواهی‌های بی پایه و اساس و بی ریشه خود که یقینا منشأ آن تکبر و خوی استکباری نهفته در درون ما می‌باشد اجتناب ورزیده و دوری نماییم.  
 

درک ماه مبارک رمضان در حقیقت درک درست از روح بندگی است که ما را به آمرزش و رستگاری و فلاح می‌رساند و به گونه‌ای شرایط را برای روزه دار رقم می‌زند که او شکوفا شدن روح انتظار و امید را در درونش به خوبی احساس می‌کند و شکفتن با طراوت خود را به زیبایی به تماشا و نظاره می‌نشیند و طلوع دوباره خود را در تولدی دیگر در بهاری که از زمین کنده شده است و تا آسمان‌ها اوج گرفته با پروازی بی‌نظیر تا رهایی، سبک بال می‌بیند  و این فرصت طلایی را برای عروج و رسیدن به معراج الهی مغتنم می‌شمارد چرا؟ چون می‌خواهد الهی شود، رنگ و بوی خدایی بگیرد و در ماه ضیافیت الهی ابراز شوق بندگی نماید و با خودسازی؛ تقویت روح و جسم، پاکسازی جان، تصفیه باطن، تطهیر قلب، تمرین اطاعت، تقویت اراده، تجربه عبودیت و غلبه برشهوت‌ها راهی به سوی زندگی معنوی بازنماید تا ازاین رهگذر از دروغ، غیبت، تهمت، ناسزا، لغویات، تجاوز به حقوق دیگران باز دارد.
 

 انسان مکتب رمضان انسانی با مختصات ویژه می‌باشد که خود را درچشمه زلال طاعت و بندگی شست‌وشو داده و با دعا و نيايش دراين ضيافت ملكوتى؛ با توبه، صبر و مقاومت به دنبال فاصله گرفتن از گناهان فردی و اجتماعی بوده و تلاش دارد از هرگونه لغزش و خطاهاى فرهنگى، اقتصادى و سياسى دوری کند و از غفلت‌ها اجتناب نماید و افكار و اخلاق و رفتار انسانی خود را با توبه از«رقابت‏»ها و«حسادت‏»های غیرمعقول و غیرمعمول تنظیم نماید. انسان مکتب رمضان انسانی است با خلوص، تحول پذیر، عاری از خصایص شیطانی، با تقوا، با ایمان، دستگیر، گشاده رو، اهل ثواب و دیانت، مهرورز، اهل تدبر و تعقل، اهل حساب و کتاب، اهل دعا و نیایش.
 

در هر حال رمضان فرصت فراهمی است برای هم‌نشینی بادوست وهمزبانی با او؛ که آرزوی دیرینه عاشقان است:
هم‌نفس بادوست بودن یک نفس                         
آرزوی عاشقان این است وبس
 

در ماه مبارك رمضان، می‌توان با تدبر و تأمل،‌ عالمی دیگرساخت و از خود،آدمی دیگر؛ هرچند جناب حافظ فرموده است:
آدمی درعالم خاکی نمی‌آید به دست    
عالمی دیگر بباید ساخت و زنوآدمی!
 

آري ماه مبارك رمضان بهترين فرصت براي پرواز انسان خاكي است ،تا از فرش به عرش رفته و در اوج، عزيز معبود گردد.
 

دو شعر کوتاه زیر به خوبی جایگاه ماه مبارک رمضان را در زندگی انسان مسلمان بازگو می‌کند:
 

شعر اول
رمضان شهر عشق و عرفان است
رمضان بحر فیض و احسان است
رمــضــــان، مــاه عــتــرت و قــرآن
گــــاه تــــجدید عهد و پیمان است
 

شعر دوم
رمــضــان امــتــــداد جــــاده نــــور
در گذرگاه هــر مــــسلمــان است
رمــضــان چــلچــراغ نـــور افـشان
در شبــستان قلــب انـسان است
 

پی‌نوشت:

[1]  - برگرفته ازخطبه شعبانیه رسول اکرم،(ص)، علاّمه محمدباقر مجلسي ، بحارالانوار، ج ۹۳، ص ۳۵۶ به نقل از: محمدبن علی بن الحسین الصدوق ،عیون احبارالرضا(ع)، ج ۱، ص ۲۹۵ .
[2] - سوره قدر(۹۷)، آیه ۳ ۳ .  
[3] - برگرفته ازخطبه شعبانیه رسول اکرم(ص)، علاّمه محمدباقر مجلسي همان، ص ۳۵۶ – ۳۵۷ .
[4] - همان.  

 دکتر اسدالله افشار

• دکتر اسدالله افشار

• روزه

• مسلمان

• تزکیه نفس و اخلاق

• بهداشت جسم و روح

• روزه دار

• رمضان