پرونده‌هایی از تهور

تحلیل مقایسه‌ای از رفتار ترامپ و آیزنهاور 

 
مقدمه

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، مقاله «پرونده‌های شجاعت: ترامپ و آیزنهاور» نوشته ام.کی. بهادراکومار در ۶ ژوئن ۲۰۲۵، به بررسی تشابهات تاریخی بین دو رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ و دوایت آیزنهاور، در مواجهه با بحران‌های امنیت ملی و روابط با روسیه می‌پردازد. نویسنده با استناد به حمله پهپادی اوکراین به پایگاه هوایی بلایا در سیبری در ۴ ژوئن ۲۰۲۵ و تماس ترامپ با پوتین، این مقایسه تاریخی را انجام می‌دهد.

تصویر ماهواره‌ای شرکت پلانت لبز پی بی سی (Planet Labs PBC)، خسارات وارد شده به پایگاه هوایی بِلایا در ایرکوتسک، سیبری شرقی، پس از حمله پهپادی اوکراین در تاریخ ۴ ژوئن ۲۰۲۵ را نشان می‌دهد.

رئیس‌جمهور دونالد ترامپ هفته سختی را پشت سر گذاشت. نه، موضوع مربوط به ایلان ماسک یا دانشگاه هاروارد نیست. روز چهارشنبه، تماس او با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، خوب پیش نرفت. این تماس به گفته ترامپ در شبکه تروث سوسیال ( Truth Social) به یک «گفت‌وگو» محدود شد که تنها یک ساعت و ۱۵ دقیقه طول کشید، که با احتساب زمان ترجمه، جایی برای بحث‌های اساسی باقی نمی‌ماند.

این تماس در پس‌زمینه حمله به نیروهای هسته‌ای روسیه در اول ژوئن انجام شد. ترامپ بعداً در پست خود اذعان کرد که پوتین به‌طور «شدیدی» درباره پاسخ قریب‌الوقوع روسیه صحبت کرده است. لحن محتاطانه این پست قابل توجه بود.

ما نمی‌دانیم آیا پوتین به نقش غرب در این حمله اشاره‌ای کرده است یا نه. کرملین تنها به این نکته بسنده کرد که «دونالد ترامپ تأکید کرد که آمریکایی‌ها از پیش درباره این [حمله] مطلع نشده بودند.»

زمینه تاریخی: حادثه U-2 در ۱۹۶۱

نویسنده تشابهی بین وضعیت ترامپ پس از حمله اوکراین به پایگاه‌های هوایی روسیه و وضعیت آیزنهاور پس از حادثه U-2 در ۱ می ۱۹۶۱ ترسیم می‌کند:

- هواپیمای جاسوسی U-2 آمریکا در آسمان شوروی سرنگون شد و خلبان آن، گری پاورز، دستگیر شد 

- آیزنهاور در آستانه مذاکرات صلح با خروشچف در پاریس بود و از جزئیات کامل این عملیات اطلاع نداشت 

- سیا ابتدا با انتشار اطلاعات نادرست سعی در پوشش ماهیت واقعی ماموریت داشت، اما خروشچف با افشای زنده بودن خلبان و سالم بودن تجهیزات جاسوسی، آمریکا را تحقیر کرد 

- این حادثه منجر به لغو اجلاس پاریس و تاخیر در تنش‌زدایی آمریکا-شوروی شد 

حمله اوکراین به پایگاه‌های هوایی روسیه

در ۱ ژوئن ۲۰۲۵، اوکراین عملیات «تار عنکبوت» را علیه پایگاه‌های هوایی روسیه اجرا کرد:

- این حمله شامل ۱۱۷ پهپاد بود که از داخل روسیه و از فاصله نزدیک به پایگاه‌ها پرتاب شدند 

- پایگاه بلایا در ایرکوتسک (۴۸۵۰ کیلومتری مرز اوکراین) یکی از اهداف اصلی بود 

- برآوردها از آسیب به ۱۰-۱۳ بمب‌افکن استراتژیک Tu-95 و Tu-22 حکایت دارد 

- این هواپیماها بخشی از توان موشکی و هسته‌ای روسیه محسوب می‌شوند 

تماس ترامپ و پوتین

پس از این حمله، ترامپ و پوتین در ۴ ژوئن ۲۰۲۵ به مدت ۷۵ دقیقه تلفنی گفتگو کردند:

- ترامپ در پست Truth Social خود اعلام کرد پوتین «به شدت» از پاسخ قریب‌الوقوع روسیه سخن گفته است 

- کرملین تاکید کرد ترامپ اعلام کرده آمریکا از قبل از این حمله اطلاعی نداشته است 

- زلنسکی ادعا کرد این عملیات ۱۸ ماه برنامه‌ریزی شده بود 

تشابهات تاریخی

نویسنده چندین تشابه کلیدی بین دو رویداد تاریخی برمی‌شمارد:

1. عدم آگاهی رئیس‌جمهور: هر دو رئیس‌جمهور در آستانه بهبود روابط با روسیه/شوروی، از جزئیات عملیات‌های نظامی که منجر به بحران شد، بی‌اطلاع بودند 

2. دستگاه امنیتی مستقل: در هر دو مورد، نهادهای امنیتی (سیا در ۱۹۶۱ و احتمالاً سیا/ام آی۶ در ۲۰۲۵) بدون اطلاع کامل رئیس‌جمهور عمل کردند 

3. پیامدهای دیپلماتیک: هر دو حادثه در حساس‌ترین مقطع دیپلماتیک رخ داد - آیزنهاور در آستانه مذاکرات پاریس و ترامپ در میانه تلاش برای میانجی‌گری صلح 

4. واکنش روسیه/شوروی: در هر دو مورد، طرف روسی با افشاگری و فشار دیپلماتیک، آمریکا را در موضع دفاعی قرار داد 

تفاوت‌های کلیدی

با وجود تشابهات، برخی تفاوت‌ها نیز قابل توجه است:

- مقیاس عملیات: حمله اوکراین یک عملیات پیچیده با ده‌ها پهپاد بود، در حالی که حادثه U-2 یک هواپیمای منفرد بود 

- سطح درگیری: در ۱۹۶۱، آمریکا مستقیماً درگیر بود، اما در ۲۰۲۵، اوکراین به عنوان یک طرف سوم عمل کرد 

- فضای رسانه‌ای: در عصر ترامپ، رسانه‌های اجتماعی و نشت اطلاعات بسیار سریعتر از دوران آیزنهاور است 

واکنش‌های داخلی در آمریکا

نویسنده به واکنش‌های داخلی علیه ترامپ اشاره می‌کند:

- ۸۲ سناتور از طرح لیندسی گراهام برای تحریم‌های سخت‌تر علیه روسیه حمایت می‌کنند 

- گمانه‌زنی‌هایی درباره استیضاح ترامپ مطرح شده است 

- این فشارها مشابه مقاومت «دولت پنهان» در برابر سیاست‌های تنش‌زدایی آیزنهاور توصیف شده است 

نتیجه‌گیری

بهادراکومار با استناد به این تشابهات تاریخی، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا ترامپ نیز مانند آیزنهاور قربانی اقدامات نهادهای امنیتی بدون اطلاع خود شده است؟ نویسنده هشدار می‌دهد که تاریخ در حال تکرار است و همان نیروهایی که علیه آیزنهاور و بعدها نیکسون عمل کردند، اکنون نیز در حال مانع‌تراشی برای ترامپ هستند .

این تحلیل نشان می‌دهد چگونه بحران‌های امنیت ملی می‌تواند روابط قدرت بین قوه مجریه و نهادهای امنیتی را آشکار کند و چگونه الگوهای تاریخی می‌توانند درک ما از رویدادهای معاصر را شکل دهند.

بقلم ام ک. بهادرا کومار

۱۶ خرداد ۱۴۰۴

۶ ژوئن ۲۰۲۵

تارنمای ایندین پانچ لاین

برگردان و تحلیل سیدعلی اصغر شهدی

• علی اصغر شهدی

• رفتار ترامپ و آیزنهاور

• ترامپ و آیزنهاور

• دونالد ترامپ

• دوایت آیزنهاور

• حمله پهپادی اوکراین

• ایلان ماسک

• ولادیمیر پوتین

• نیروهای هسته‌ای روسیه

• پاسخ قریب‌الوقوع روسیه

• تماس ترامپ و پوتین

• بهادراکومار