نئومحافظهکاران و متحدانشان در واشنگتن، اسرائیل و دیگر نقاط جهان، در خصوص نتیجه گفتوگوهای آمریکا با ایران برای محدودسازی برنامه هستهای این کشور، خواستههایی غیرواقعبینانه مطرح کردهاند.
پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، اگر ترامپ خواستههای غیرواقعبینانه تندروها را نادیده بگیرد، بعید است که متحمل هزینه خاص سیاسی شود.
نئومحافظهکاران و متحدانشان در واشنگتن، اسرائیل و دیگر نقاط جهان، در خصوص نتیجه گفتوگوهای آمریکا با ایران برای محدودسازی برنامه هستهای این کشور، خواستههایی غیرواقعبینانه مطرح کردهاند. اما رئیسجمهور ترامپ هیچ دلیلی ندارد که به آنها گوش دهد و خواسته هایشان را جدی بگیرد.
کارزار ضد توافق با ایران هفته گذشته شدت گرفت؛ زمانی که جمهوریخواهان کنگره نامهای به کاخ سفید فرستادند و از ترامپ خواستند که با هیچ توافقی که شامل «برچیدن شدن کامل برنامه هستهای ایران» نباشد، موافقت نکند.
«اندرو دی»، دبیر ارشد نشریه امریکن کنسرواتیو به این نشریه گفت:
«تمامی سناتورهای جمهوریخواه – بهجز رند پال – نامهای به رئیسجمهور ترامپ امضا کردند و از دولت خواستند تا برای پایان دادن به ظرفیت غنیسازی ایران فشار بیاورد. آنها میدانند این خواسته برای ایران غیرقابل قبول است و هدفشان آشکارا بر هم زدن تلاشهای دیپلماتیک ترامپ است.»
«سینا طوسی»، پژوهشگر ارشد غیر مقیم در مرکز سیاست بینالملل، این خواسته را «زهر توافق» توصیف کرد و گفت:
«مطالبهی غنیسازی صفر، محدودیتهای دائمی، و برچیدن کامل زیرساختهای هستهای ایران – آن هم پس از آنکه آمریکا خودش توافق ۲۰۱۵ را نقض کرده – یک موضع مذاکرهای نیست.»
در همین حال، سایر مخالفان توافق ادعا میکنند که ایران میتواند برنامهاش را برای اهداف انرژی غیرنظامی حفظ کند، بهشرط آنکه اجازه نداشته باشد اورانیوم را خودش غنیسازی کند.
خبر خوب برای ترامپ – و برای کسانی که در پی محدود سازی برنامه هستهای ایران و جلوگیری از جنگ هستند – این است که این ائتلاف ضد توافق با ایران، هیچ پایگاه مردمی بیرون از واشنگتن و اسرائیل ندارد. ترامپ نیز در صورت نادیده گرفتن این جریان، تقریباً هیچ هزینه سیاسی نخواهد پرداخت.
برای مثال، یک نظرسنجی که اخیراً توسط پَنِل افکارسنجی ( SSRS ) «راهکارهای تحقیقات علوم اجتماعی» با همکاری برنامه نظرسنجی مسائل حیاتی دانشگاه مریلند انجام شده، نشان میدهد که اکثریت قاطع آمریکاییها – حدود ۶۹٪ – از «توافقی مذاکرهشده برای محدود کردن برنامه هستهای ایران با اهداف صلحآمیز و نظارت شدید» در برابر اقدام نظامی حمایت میکنند. و شاید مهمتر از آن برای موقعیت سیاسی ترامپ، اینکه ۶۴٪ از جمهوریخواهان – یعنی پایگاه اصلی حمایتی او – نیز با این نظر موافقاند.
مخالفان دیپلماسی با ایران تلاش میکنند این واقعیت را پنهان کرده و فضا را گلآلود کنند. برای نمونه، «مارک دوبوویتز»، مدیرعامل بنیاد دفاع از دموکراسیها – که نزدیک به دو دهه است برای تغییر رژیم در ایران تلاش میکند – هفته گذشته نظرسنجیای را ترویج کرد که مدعی بود «۷۶٪ از آمریکاییها میگویند تأسیسات سلاح هستهای ایران باید نابود شود».
البته یک مشکل بزرگ وجود دارد: ایران نه سلاح هستهای دارد و نه برنامهای برای ساخت آن، و به همین دلیل هم تأسیسات سلاح هستهای ندارد. این واقعیتی است که جامعه اطلاعاتی آمریکا بارها بر آن تاکید کرده است.
اما نه تنها مردم آمریکا یا پایگاه حزب جمهوریخواه، بلکه برخی چهرههای برجسته جریان «اول آمریکا» نیز از ترامپ در مسیر توافق با ایران حمایت میکنند.
استیو بنن هفته گذشته در واکنش به نظرسنجی SSRS/مریلند گفت: «به این میگویند عقلانیت.» بنن در دولت اول ترامپ مشاور ارشد بود و همچنان در حلقه ترامپ و میان هوادارانش نفوذ دارد.
نماینده جمهوریخواه «مارجوری تیلور گرین» از جورجیا که در پایگاه ترامپ نیز نفوذ زیادی دارد، اخیراً بهشدت با جنگ با ایران مخالفت کرده است. او اوایل ماه جاری گفت:
«هیچ شکافی میان پایگاه مردمی و رئیسجمهور ترامپ وجود ندارد. شکاف اصلی میان کنگره و جمهوریخواهان سنتیای است که در حال تضعیف برنامههای رئیسجمهور هستند.»
ماه گذشته یکی از منتقدان جنگطلبی در مصاحبهای گفت:
«هزاران آمریکایی خواهند مرد. ما جنگی را که در پی خواهد آمد، خواهیم باخت. هیچ چیز برای کشور ما مخربتر از این نیست. هرکس که طرفدار درگیری با ایران است، متحد آمریکا نیست، بلکه دشمن آن است.»
«چارلی کرک»، پادکستر معروف راستگرا نیز انتقادات تندی مطرح کرده است:
«در واشنگتن، در پنتاگون، و حتی داخل دولت کسانی هستند که میخواهند به ایران حمله کنند. اغلب هم میگویند: یک حمله سریع، بزن و در رو! خب، لحظهای مکث کنید: واقعاً چند بار این مدل 'بزن و در رو' نتیجه داده؟ اصلاً تا حالا جواب داده؟»
«اندرو دی» میگوید:
«ترامپ قدرتش را در حزب جمهوریخواه بهطرز قابلتوجهی تثبیت کرده و میتواند توافق خوبی با ایران امضا کند بیآنکه آسیبی سیاسی ببیند. پایگاه مردمی هنوز عاشق اوست و قانونگذاران و رسانههای محافظهکار از او میترسند. نخبگان هم از ترس خشم جنبش «ماگا» با او همراه خواهند شد.»
«رایان کاستلو»، مدیر سیاستگذاری در شورای ملی ایرانیان آمریکا (NIAC)، نیز این دیدگاه را تأیید میکند:
«اگر سیاست خارجی ترامپ مانند دیدگاههای شکستخورده بوش و چنی بود، او دو بار رئیسجمهور نمیشد. ترامپ میتواند با ایران توافق کند یا با پذیرش خواستههای سختگیرانه و انعطافناپذیر، بهسوی جنگ کشیده شود – اکثر مردم آمریکا از او میخواهند که مسیر دیپلماسی را برود.»
در همین حال، به نظر میرسد که دموکراتها – که در سال ۲۰۱۵ از توافق هستهای اوباما با ایران حمایت کرده بودند – قصد ندارند مخالفت جدی با توافق احتمالی ترامپ با تهران داشته باشند.
نماینده دموکرات «رو خانا» از کالیفرنیا و از چهرههای اصلی سیاست خارجی حزب در مجلس، هفته گذشته گفت:
«الان وقت سیاستبازی بر سر ایران نیست. من از تلاش [ترامپ] برای توافق با ایران حمایت میکنم. من از توافق هستهای اوباما حمایت کردم. بیایید منافع کشورمان و صلح را بالاتر از امتیازگیریهای سیاسی لحظهای قرار دهیم.»
و نکتهای که شاید کمتر به آن توجه شده ولی بسیار مهم است: قدرتهای منطقهای چون عربستان سعودی، که در گذشته به شدت با توافق اوباما با ایران مخالفت میکردند، اکنون در دوران ترامپ دیدگاه متفاوتی دارند.
مهمتر از همه اینکه ترامپ میتواند به توافقی با ایران برسد که محدودیتهای شدید و سازوکارهای راستیآزمایی بسیار دقیق داشته باشد – توافقی که هدف اعلامشده ترامپ یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای را محقق کند – بیآنکه لزومی به حذف کامل غنیسازی یا برچیدن تمام برنامه هستهای ایران باشد.
«کِلسِی داونپورت» از انجمن کنترل تسلیحات اخیراً نوشت:
«نه تنها اتخاذ موضع سختگیرانهی “غنیسازی صفر” باعث میشود ایران بهطور کامل میز مذاکره را ترک کند، بلکه چنین موضعی برای دستیابی به توافق مؤثر نیز ضرورتی ندارد و حتی ریسک اشاعه را بهطور کامل حل نمیکند.»
او افزود:
«برچیدن زیرساختها، دانشی که ایران درباره غنیسازی به دست آورده را پاک نمیکند.»
در یک کلام، آمریکا میتواند «ترکیب مناسبی از محدودیتها و نظارتها» را بیابد که هم مسیرهای ایران به سوی سلاح هستهای را مسدود کند، و هم امکان سطحی از غنیسازی کمخطر را برای ایران حفظ کند.
بن آرمبرستر
۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴
۱۹ مه ۲۰۲۵
تارنمای ریسپانسیبل استیت کرافت
برگردان، کوتاه سازی و تنظیم سید علی اصغر شهدی
اشتراک گذاری: لینک کوتاه: https://www.nikru.ir/p/108498