انقلاب ترامپ، بهار در روابط آمریکا و روسیه

* همزمان با شتاب گرفتن انقلاب ترامپ، بهار در روابط آمریکا و روسیه در حال وزیدن است

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، آنچه از تحولات چشمگیر هفته‌ی گذشته نمایان شده این است که رقابت سه‌ساله‌ی آمریکا و روسیه و جنگ نیابتی ناتو در اوکراین بحرانی بود که با برنامه‌ریزی دقیق توسط اتحاد آنگلو-آمریکایی مهندسی و بر اساس یک دستورکار مخرب که توسط نئومحافظه‌کاران لیبرال طرفدار جهانی‌گرایی طراحی شده بود به اجرا درآمد تا روسیه را دچار شکست استراتژیک کند.  

در کمتر از یک ماه از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، او با مجموعه‌ای از اقدامات جسورانه، شروع به فروپاشاندن «دیوار آهنین» بر سر اروپای مرکزی نمود. اثرات این تحولات از همین حالا مشهود است، از جمله باز شدن کانال‌های ارتباطی با مسکو، که در تماس روز شنبه‌ی مارکو روبیو، وزیر امور خارجه‌ی جدید آمریکا، با همتای روسی‌اش، سرگئی لاوروف، و توافق آن‌ها برای ملاقات در سطح هیئت‌های دیپلماتیک در عربستان سعودی مشخص شد.  

دولت ترامپ اجازه‌ی از سرگیری فعالیت‌های دیپلماتیک عادی را خواهد داد و همچنین در مورد بازگرداندن املاک دیپلماتیکی که به‌طور یک‌جانبه توسط دولت‌های اوباما - بایدن در اقدامی که در نقض آشکار معاهدات وین مصادره شده بودند،  گفتگو خواهد کرد. انتظار می‌رود روسیه نیز با حسن نیت پاسخ دهد.  

آنچه از بیانیه‌های منتشرشده در مسکو و واشنگتن درباره‌ی گفت‌وگوی تلفنی روبیو-لاوروف برمی‌آید، این است که توافقی متقابل میان رهبران دو کشور – ترامپ و پوتین – برای برقراری تعاملات گسترده‌ی دیپلماتیک میان آمریکا و روسیه به‌ویژه درباره‌ی «مسائل کلیدی بین‌المللی، از جمله وضعیت اوکراین، تحولات فلسطین و خاورمیانه‌ی بزرگ، و سایر موضوعات منطقه‌ای  حاصل شده است»

علاوه بر این، تیمی که از سوی کاخ سفید تعیین شده است، شامل مارکو روبیو، مشاور امنیت ملی آمریکا مایک والتز، و فرستاده‌ی ویژه‌ی رئیس‌جمهور برای خاورمیانه (که در امور روسیه و اوکراین نیز فعالیت دارد) استیو ویتکاف، در هفته‌ی پیش رو با تیمی از روسیه به ریاست لاوروف دیدار خواهند کرد. گنجاندن ویتکاف – مذاکره‌کننده‌ای نتیجه‌گرا، سرسخت و از دوستان قدیمی ترامپ – در این تیم، به‌ویژه جالب است. ویتکاف هفته‌ی گذشته برای دیداری غیررسمی و اعلام‌نشده به مسکو سفر کرد که به نظر می‌رسد ثمربخش بوده است.  

کاملاً آشکار است که ترامپ از دوران نخست ریاست‌جمهوری خود درس گرفته و مصمم است که این بار در مرداب واشنگتن بی اثر و از کار افتاده نشود. در همین راستا ویتکاف نقشی کلیدی ایفا می‌کند.  

رویکرد و سبک سیاسی ترامپ کاملاً جذاب است. او به‌محض تشکیل تیمی از افراد همفکر و وفادار، بلافاصله شروع به تغییر مسیر کرد. این افراد در رأس وزارت دادگستری، پنتاگون، خزانه‌داری و سایر نهادهای کلیدی قرار گرفته‌اند و از همه مهم‌تر، او اقتدار دادستان کل و نهادهای اطلاعاتی ملی را برای اجرای دستورکار خود بازسازی کرده است.  

در نتیجه، این که دولت او شامل چهره‌های طرفدار اسرائیل باشد یا برخی سیاست‌مداران سرسخت درباره‌ی چین در آن حضور داشته باشند، اهمیتی ندارد. زیرا این ترامپ است که تصمیم‌گیرنده‌ی نهایی خواهد بود. سیاست‌های او ممکن است با چرخش‌های غیرمنتظره‌ای همراه باشد.  

این تحولات می‌تواند برای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نگران‌کننده باشد؛ چرا که ترامپ به او اطلاع داده که قصد بهبود روابط با ایران را دارد. از نظر من، ترامپ ممکن است حتی وعده‌ی پر سر و صدای خود درباره‌ی «تسلط بر غزه» را عملی نکند.  

الگوی جدید روابط با روسیه نشان می‌دهد که ترامپ ابتدا با پوتین توافق کرده و سپس تصمیمات را برای اجرا به وزارت خارجه و سایر نهادهای دولتی ابلاغ می‌کند. همچنین، به نظر می‌رسد که مکانیزم دیدارهای سران به‌عنوان ابزار اصلی روابط قدرت‌های بزرگ احیا شده است. زمزمه‌هایی از دیدار ترامپ با پوتین در عربستان سعودی و همچنین نشست او با شی جین‌پینگ به گوش می‌رسد. ترامپ احتمالاً به دنبال توافقی با رئیس‌جمهور چین نیز خواهد بود.  

چنین رویکردی نیازمند کاهش نفوذ و کنترل دولت پنهان است، همان سیستمی که در دوره‌ی ۲۰۱۶-۲۰۲۰، ترامپ را در ریاست‌جمهوری فلج کرد. چالش ترامپ بزرگ است، چرا که شبکه‌ی پیچیده‌ای از حزب دموکرات و دولت پنهان، همراه با رسانه‌های جریان اصلی که عمدتاً تحت کنترل آن‌ها هستند، علیه او عمل می‌کنند.  

در نمونه‌ای آشکار این هفته، روزنامه‌ی "وال‌استریت ژورنال" عمداً اظهارات معاون رئیس‌جمهور، جی. دی. ونس را تحریف کرد تا فضای روابط نوپای آمریکا و روسیه را مسموم کند. در گزارش مذکور، ادعا شده بود که ونس گفته است: «آمریکا ممکن است از اهرم‌های اقتصادی و نظامی علیه روسیه استفاده کند و گزینه‌ی اعزام نیروهای آمریکایی به اوکراین همچنان روی میز است.» این گزارش باعث شد که مسکو فوراً درخواست توضیح کند و در نهایت ونس شخصاً این ادعاها را رد کرد.  

 ترامپ بارها بی‌اعتمادی خود را به نهادهای اطلاعاتی آمریکا ابراز کرده است. طبق گزارش CNN، تمام ۲۲ هزار کارمند سازمان سیا نامه‌هایی دریافت کرده‌اند که به آن‌ها دو گزینه می‌دهد: یا ادامه‌ی خدمت بدون تضمین امنیت شغلی، یا ترک سازمان تحت برنامه‌ی «برکناری معوق»، که مزایا و حقوق آن‌ها را تا پایان سپتامبر حفظ می‌کند.  

افزون بر این، تعطیلی سازمان USAID– نمایندگی ایالات متحده آمریکا برای توسعه بین‌المللی  که به‌عنوان «تیم Bسیا» در کودتاها و تغییر رژیم‌ها عمل می‌کرد – نشانه‌ای دیگر از این جنگ است. بر اساس تحلیل ولادیمیر واسیلیف پژوهشگر ارشد آکادمی علوم روسیه، ترامپ جنگی آشکار علیه سازمان سیا آغاز کرده، چرا که این نهاد را مقصر شکست انتخاباتی خود در سال ۲۰۲۰ می‌داند.  

در نهایت، ترامپ از حمایت ۷۷ درصدی مردم در مبارزه با فساد در واشنگتن برخوردار است و این موضوع می‌تواند توانایی او در پیشبرد برنامه‌های داخلی و خارجی‌اش را تقویت کند.

نوشته‌ ام. ک. بهادرا کومار   

۱۶ فوریه ۲۰۲۵

تارنمای ایندین پانچ لاین

برگردان و تنظیم سیدعلی اصغر شهدی

• علی اصغر شهدی

• آمریکا و روسیه

• روسیه

• آمریکا

• دونالد ترامپ

• بنیامین نتانیاهو

• نخست‌وزیر اسرائیل

• ترامپ

• تسلط بر غزه

• ایالات متحده آمریکا

• عربستان سعودی

• رئیس‌جمهور چین