چرایی برقراری آتش بس در غزه

توافق آتش‌بس میان رژیم صهیونیستی و گروه‌های مقاومت در غزه، به وضوح نشان‌دهنده معادلات جدید در منطقه و تأثیرات آن برطرف‌های درگیر است. اسرائیل با یک پرونده نسل کشی در دیوان دادگستری بین المللی به دلیل جنایات جنگی خود در غزه و کرانه باختری و... مواجه است.

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، تحت فشارهای ایالات متحده آمریکا و با میانجی‌گری کشورهای مصر و قطر، هیأت مذاکره‌کنندگان اسرائیل و حماس در دوحه، برای برقراری آتش‌بس در غزه و مبادله گروگان‌ها و اسرا توافق کردند.

وزیر خارجه قطر در یک نشست مطبوعاتی رسماً اعلام کرد که طرف فلسطینی و اسرائیلی با پیش‌نویس توافق آتش‌بس موافقت کرده‌اند. به گفته محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر اولین مرحله از توافق آتش‌بس غزه به مدت ۴۲ روز اجرایی خواهد شد. اجرای توافق از روز یکشنبه ۱۹ ژانویه(30 دی ماه) آغاز خواهد شد. وی افزود: از تلاش‌های مصر و آمریکا تشکر می‌کنیم.

جو بایدن در آخرین ساعات حضور در کاخ سفید توافق آتش بس میان اسرائیل و حماس را اعلام کرد.

رئیس جمهور دموکرات آمریکا همراه با بلینکن وزیر خارجه و کامالا هریس معاون خود در کاخ سفید حاضر شد و در سخنانی رسما دستیابی به توافق آتش بس میان اسرائیل و حماس را اعلام کرد.

پیشتر یک مقام آمریکایی به وب‌سایت «آکسیوس» اعلام کرد که توافق آتش‌بس در غزه حاصل شده است. منابع اسرائیلی نیز در گزارشی به «العربیه» دست‌یابی به توافق غزه را تأیید کردند.

«حماس» نیز در این‌باره اعلام کرد که موافقت‌ این جنبش با آتش‌بس و مبادله اسرا به میانجی‌گران مصری و قطری ابلاغ شده است. قرار است دست‌یابی به این توافق رسما طی بیانیه‌ای از قاهره اعلام شود.

نخست‌وزیر قطر که ماه‌ها میزبان هیات‌های دو طرف بوده است، اعلام کرد توافق آتش‌بس غزه از یکشنبه ۱۹ ژانویه به مورد اجرا گذاشته می‌شود و مبادله اسرا و گروگان‌ها طبق سازوکار تعیین شده انجام خواهد شد.

با موافقت طرف‌های درگیر، توافق آتش‌بس نهایی شده و به صورت مرحله‌ای اجرا خواهد شد. الجزیره اعلام کرد در مرحله اول توافق ارتش اسرائیل از مرز غزه در عمق 700 متری عقب‌نشینی می‌کند.

پیش از این رسانه‌های رژیم صهیونیستی از احتمال به نتیجه رسیدن مذاکراتی که برای برقراری آتش‌بس در غزه با میانجی‌گری قطر و مصر و با حمایت امریکا در دوحه در جریان است، خبر داده بودند.

کابینه به اصطلاح امنیتی اسرائیل روز جمعه 28 دی ماه( 17 ژانویه) توافق آتش‌بس مبنی بر مبادله ده‌ها اسیر توسط حماس با فلسطینیان در زندان‌های اسرائیل و توقف جنگ 15 ماهه در غزه برای شش هفته اولیه را تصویب کرد.

این تأیید پس از تأخیر غیرمنتظره ای صورت گرفت که این نگرانی را ایجاد کرد که اختلافات لحظه آخری بین اسرائیل و حماس ممکن است توافق را از بین ببرد. اعضای راست افراطی کابینه بنیامین نتانیاهو، نخست وزیرجانی آدمکش تحت تعقیب اسرائیل نیز تهدید کردند که ماه ها کار برای پایان دادن به درگیری را از مسیر خارج خواهند کرد.

این توافق اکنون برای امضای نهایی به کابینه رژیم صهیونی خواهد رفت تا توافقنامه در روز یکشنبه 30 دی ماه با آزادی اولین اسرا و زندانیان اجرایی شود.

ایتامار بن گویر، وزیر امنیت تندرو نتانیاهو، که روز پنجشنبه 27دی ماه اعلام کرد در صورت تصویب توافق آتش‌بس، کابینه را ترک خواهد کرد. این وزیر افراطی همچنین از سایر اعضای کابینه درخواست کرد که علیه این توافق رأی دهند و زیر بار این شکست خفت بار نروند.

رصد تحولات میدانی هم حاکی از عقب‌نشینی ارتش صهیونیستی از نوار غزه و برچیدن پایگاه‌ها و تجهیزات نظامی خود در محور نتساریم در حد شمال و جنوب باریکه غزه است. مقدمات رسیدن به آتش‌بس احتمالی که از آن به عنوان «پیشرفت بزرگ» برای مذاکره یاد می‌شود، با پذیرش دو شرط کلیدی«توقف جنگ» و «عقب‌نشینی ازغزه» ازسوی نتانیاهوبه دست آمده که خودبه معنای پیروزی حماس و شکست رژیم‌صهیونیستی است، البته رژیم‌صهیونیستی و حامیان آن برای وارونه‌نمایی این واقعیت، در عرصه روانی وارد شده است و به جبران آن در فضای رسانه‌ای و افکار عمومی خواهند پرداخت.

بنا به گزارش رسانه های اسرائیلی، بن گویر و وزیر دارایی راست افراطی، بزالل اسموتریچ، به توافق رأی منفی دادند، در حالی که سایر وزیران رأی مثبت دادند.

دادگاه عالی اسرائیل همچنان قرار است به دادخواست‌ها علیه عناصر توافق رسیدگی کند، اما انتظار می‌رود که مداخله نکند.

بر اساس مرحله اول این توافق که قرار است 42 روز طول بکشد، حماس با آزادی 33 اسیر از جمله کودکان، زنان، از جمله سربازان زن و مردان بالای 50 سال موافقت کرده است. در مقابل، اسرائیل به ازای هر زن اسرائیلی 50 اسیر فلسطینی را آزاد خواهد کرد. سربازی که توسط حماس آزاد شد و 30 نفر برای زنان اسیر دیگر.

انتظار می رود روز یکشنبه 30 دی ماه سه اسیر اسرائیلی آزاد شوند و به دنبال آن چهار اسیر دیگر در روز هفتم و بار دیگر در پایان هر هفته آتش بس آزاد شوند.

به گزارش روزنامه اسرائیلی هاآرتص، فهرست اسرای فلسطینی که قرار است آزاد شوند، بلافاصله پس از تأیید توافق توسط کابینه، «همراه با جرائمی که به آنها محکوم شده اند» در سایت به اصطلاح وزارت دادگستری منتشر خواهد شد.

این توافق همچنین در مرحله اول به فلسطینی‌های آواره از خانه‌های خود اجازه می‌دهد آزادانه در نوار غزه که رژیم صهیونیستی با یک کریدور نظامی آن را به دو نیم کرده است، تردد کنند.

شبکه «المیادین» خبر داد به بخشی از بندهای توافق آتش‌بس غزه دست پیدا کرده است.براساس این گزارش، در صورت امضای توافق، تمام نیروهای اسرائیلی از نوار غزه خارج می‌شوند و به سمت مرزها عقب‌نشینی می‌کنند. المیادین گزارش داد گذرگاه مرزی «رفح» در جنوب نوار غزه بازگشایی می‌شود و نیروهای اسرائیلی از این منطقه خارج می‌شوند.طبق این گزارش، مجروحان فلسطینی برای درمان به خارج از سرزمین‌های اشغالی سفر می‌کنند و روزانه ۶۰۰ کامیون حامل کمک‌های بشردوستانه تحت نظارت قطر وارد غزه می‌شود.این شبکه لبنانی همچنین خبر داد ۲۰۰ هزار چادر و ۶۰ هزار کانکس برای اسکان فوری مردم غزه وارد این منطقه می‌شود.

در مرحله دوم، اسرای زنده باقیمانده به عقب بازگردانده می‌شوند و بخشی از اسرای فلسطینی صبق مفاد توافق آزاد می‌شوند تا اسرائیل به طور کامل از قلمرو غزه خارج شوند. جزئیات مشروط به مذاکرات بیشتر است که قرار است در 16 روز از مرحله اول آغاز شود.

نتانیاهو روز جمعه تهدید کرد در صورت شکست مرحله دوم توافق مبادله اسرا و آتش بس، به جنگ غزه بازخواهد گشت.

مرحله سوم به تبادل اجساد اسیران فوت شده و اعضای حماس می پردازد و طرح بازسازی غزه آغاز می شود. ترتیبات برای اداره آینده این نوار همچنان مبهم است. دولت بایدن از تشکیلات خودگردان فلسطینی مستقر در کرانه باختری که در سال 2007 پس از شکست در انتخابات پارلمانی از غزه خارج شد، به بازگشت به نوار دفاع کرده است. اما اسرائیل بارها این پیشنهاد را رد کرده است.

با وجود اعلام توافق آتش بس، اسرائیل حملات هوایی و توپخانه ای خود را به غزه به ویژه ساختمان های مسکونی آن تشدید کرده و بیش از 100 فلسطینی را به شهادت رسانده است.

دفاع مدنی غزه روز جمعه اعلام کرد که از زمان اعلام آتش بس روز چهارشنبه، دست کم 101 فلسطینی از جمله 27 کودک و 31 زن در حملات رژیم صهیونیستی در غزه به شهادت رسیده اند.

این کشتار در حالی رخ داد که هزاران نفر از مردم غزه و دیگر سرزمین های فلسطینی و همچنین بسیاری از کشورهای مسلمان با خبر آتش بس غزه جشن گرفتند.

دادگاه کیفری بین‌المللی در ماه نوامبر حکم بازداشت نتانیاهو و وزیر جنگ سابق او، یوآو گالانت، را به دلیل جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه صادر کرد.

اسرائیل همچنین با یک پرونده نسل کشی در دیوان دادگستری بین المللی به دلیل جنایات جنگی خود در غزه و کرانه باختری و... مواجه است. [1]

توافق آتش‌بس میان رژیم صهیونیستی و گروه‌های مقاومت در غزه، به وضوح نشان‌دهنده معادلات جدید در منطقه و تأثیرات آن برطرف‌های درگیر است. درخصوص چرایی توافق آتش بس مطروحه؛ تحلیل گران و کارشناسان نکاتی را مطرح نموده اند که در حقیقت مبین پیروزی جبهه مقاومت و شکست فضاحت بار رژیم صهیونی پس از 470 روز جنگ نابرابرمی باشد و اکنون به برخی از آن ها در ذیل اشاره می گردد:

1- تل‌آویو در این جنگ نابرابر، نتوانست زیرساخت‌های نظامی جبهه مقاومت را نابود کند و به اهداف نظامی اعلامی خود دست یابد.

2- اقدامات خشونت بار و جنایات بی شرمانه رژیم صهیونی علیه مردم بی گناه و مظلوم غزه؛ هم مشروعیت داخلی آنها را تحت تأثیر قرار داد و هم موجب تضعیف مشروعیت بین‌المللی آنها شد تا جایی که مردم، سازمان های بین المللی و دولت های آزاده 5 قاره جهان به این جنایات وحشیانه واکنش نشان دادند و خواستار پایان این جنگ نسل کشی و جنایت علیه بشریت شدند.

4- رژیم صهیونیستی و حکام افراطی جنگ طلبش در طول 16 ماه جنگ غزه نه تنها نتوانستند چهره خود را بازسازی و احیا نمایند بلکه با پذیرش آتش بس هم نخواهند توانست نفوذ سیاسی، اقتصادی و منطقه‌ای خود را که شکست خورده است ترمیم و جبران نمایند چرا که عملیات توفان الاقصی در7 اکتبر 2023( شنبه 15 مهر1402) توانست معادلات منطقه‌ای را برهم زند و رژیم را درمحاصره افکارعمومی جهان، ناامنی و نارضایتی شهرک‌نشینان و آتش مقاومت از چند جهت قرار دهد و سرمایه‌گذاری‌های کلان روی مناطق اشغال شده را بر باد دهد و مشروعیت داخلی و بین المللی این رژیم جعلی نامشروع تروریستی نسل کش را با چالش ها و بحران های نظامی، امنیتی، روانی، ذهنی – فکری، سیاسی و اقتصادی مواجه و نابود سازد. به طور قطع و یقین این رژیم جنایتکار دیگر توان بازیابی هر آن چه را که در این یادداشت به آن ها اشاره گردید نخواهد داشت.

اکنون نتانیاهو و دولت افراطی او با ترس از پیامدهای پسا جنگ و برای رهایی از کابوس باتلاق غزه؛ تن به پذیرش آتش بس داده و همه شروط حماس را قبول نموده و این پذیرش یعنی این که نتانیاهو باید در برابر افزایش پیامدهای روانی و اجتماعی داخلی به‌ویژه خودکشی در میان ارتش این رژیم‌، عدم دستیابی به اهداف و نتایج از پیش تعیین شده در حمله به غزه‌، به ساکنان یهودی سرزمین های اشغالی و همچنین جامعه بین المللی پاسخگو باشد. البته ناگفته نماند آمریکا و تروئیکای اروپایی و برخی کشورهای حامی اسرائیل نیز باید پاسخگوی حمایت ها و پشتیبانی های مالی و نظامی خود از رژیم سفاک نسل کش صهیونی باشند.

دکتر اسدالله افشار