اقتصاد اروپا از نگاه مدیر عامل صندوق بین المللی پول

کریستالینا جورجیوا؛ مدیر عامل صندوق بین المللی پول (IMF) در مصاحبه با یورونیوز اظهار داشته است: «افق از سال گذشته به طور قابل توجهی تاریک شده است.

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، کریستالینا جورجیوا؛ مدیر عامل صندوق بین المللی پول (IMF) روز پنجشنبه 27 اکتبر 2022( 5آبان 1401) در مصاحبه با یورونیوز اظهار داشته است: «افق از سال گذشته به طور قابل توجهی تاریک شده است. یک سال پیش، ما در حال بهبودی از کووید بودیم و با رشد جهانی بیش از 6 درصد به پایان رسیدیم. و سپس دو شوک: اومیکرون و جنگ روسیه در اوکراین نه تنها بهبود را متوقف کرد، بلکه آن را معکوس کرد.»
وی همچنین گفته است پیش بینی می‌شود اقتصاد اروپا از بحران انرژی ناشی از جنگ روسیه در اوکراین آسیب جدی ببیند و حداقل نیمی از 19 کشوری که از یورو استفاده می‌کنند به سمت رکود می روند.
او خاطرنشان کرد: "اولویت شماره یک [این است] مبارزه و پیروزی در برابر تورم. این به چه معناست؟ سخت تر شدن شرایط مالی. نرخ‌های بهره در حال افزایش است."
او تأکید دارد وقتی بانک‌های مرکزی ترمز می‌کنند، وزارت‌های دارایی نمی‌توانند شتاب‌دهنده عمل کند و بر مردم فشار وارد آورد.
رئیس صندوق بین‌المللی پول با حرف‌های خود تصویری که از اقتصاد جهانی ترسیم کرد به‌طور غیرقابل انکار با بدتر شدن بحران هزینه‌های زندگی تاریک و سیاه می‌باشد. این اعتراف نشان می‌دهد با رسیدن زمستان اروپا شاهد دوران سختی از حیات اقتصادی خود خواهد بود که چه بسا اروپا را با فروپاشی تاریخی مواجه سازد.
او بدون نام بردن از کشورها می‌گوید: "اروپا به شدت تحت تاثیر افزایش قیمت انرژی است. این افزایش قیمت به حدی وحشتناک است که ما در واقع انتظار داریم نیمی از کشورهای منطقه یورو حداقل دو چهارم رشد منفی را تجربه کنند. به عبارت دیگر، رکود." همان گونه که می‌دانیم رکود به طور کلی به عنوان دو فصل متوالی رشد منفی تولید ناخالص داخلی تعریف می‌شود.
او همچنین معتقد است: «فقط برای اینکه بفهمید ضربه به اروپا چقدر مهم است، پیش‌بینی‌های ما قبل از همه‌گیری با پیش‌بینی‌های فعلی ما؛ نیم تریلیون یورو اختلاف برآورد دارد. به عبارت دیگر، ضرر مردم اروپا کاملاً بسیار چشمگیر است.»
در آخرین چشم انداز خود، صندوق بین المللی پول تخمین زد که منطقه یورو در سال 2022 به میزان 3.1 درصد رشد خواهد کرد، اما در سال 2023 تنها 0.5 درصد رشد خواهد کرد. پیش بینی می‌شود در سال آینده، آلمان و ایتالیا به ترتیب نرخ های 0.3- و 0.2- درصدی را تجربه کنند.
این مقام مسئول از سیاست گذاران اتحادیه اروپا به دلیل ارائه حمایت "هدفمند، به موقع و موقت" برای خانوارها و شرکت‌های تحت فشار مالی قدردانی کرد و گفت که تمرکز اصلی باید بر روی صرفه جویی در انرژی برای ایجاد تعادل مجدد عدم تطابق عرضه و تقاضا باشد.
این اظهارات در حقیقت بیان کننده این موضوع است که چالش‌های بزرگی برای اروپا در راه است. قطعا 2023 سخت تر از سال 2022 خواهد بود. زمستان آینده برای اروپا ممکن است حتی سخت تر از زمستان امسال باشد. چرا؟ چون سیاستگذاران اروپایی برای پر کردن ذخایر گازی با مشکل جدی مواجه هستند. اگر شرایط به همین منوال باقی بماند که روسیه گاز به اروپا ارائه نمی‌کند، این ذخیره‌گاه گاز در سال آینده چگونه پر می‌شود؟
اتحادیه اروپا از 93 درصد ظرفیت انبارهای زیرزمینی خود فراتر رفته است. خریدهای صورت گرفته اگرچه موفقیت آمیز بوده، اما قیمت بنزین را در ماه آگوست به بالاترین حد خود رسانده است.

اما مدیر عامل صندوق بین‌المللی پول با این استدلال که بحران انرژی فعلی یک تقویت بزرگ برای فناوری‌های سبز خواهد بود، به همان شیوه‌ای که همه‌گیری انتقال دیجیتال را تسریع کرد، در این خصوص خوش‌بینی از خود نشان داده است.
وی می گوید: "این دلخراش است که دوباره شاهد جنگ در قلمرو خود و در محاصره پناهندگان و رنج عظیم مردم تحت محاصره خویش باشیم. ما فکر می‌کردیم که این گونه مسائل هرگز تکرار نخواهد شد. و من در ذهنم هنوز با این تصویر از اروپا دست به گریبان هستم. دوباره در جنگ.»
سئوال کلیدی امروز در اروپا این است: آیا اروپا می‌تواند متحد بماند و آیا می‌تواند مردم را برای این دوران سخت همراهی کند؟
جورجیوا در مورد اقتصاد روسیه هم هشدار داده و پیش بینی کرده که اقتصاد روسیه هم در سال‌های 2022 و 2023 انقباضی است که پیامدهای مخرب میان‌مدت و بلندمدت رابرای این کشور به همراه داشته و خواهد داشت. و معتقد است اولا روسیه در حال از دست دادن دسترسی به فناوری است آن هم فناوریی که به روسیه کمک می کرد تا اقتصاد خود را مدرن و متنوع کند؛ وثانیا، روسیه با جنگ علیه اوکراین، مردم را از دست خواهد داد چرا که این جنگ، به روسیه آسیب زده و تبعاتش را در آینده نزدیک خواهد دید؛ و ثالثا با این جنگ نیز روسیه نقش خود را در اقتصاد جهانی از دست رفته باید بداند.
البته آن چه مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول می‌گوید قابل تأمل است هم در خصوص کشورهای اروپایی و هم در باب کشور روسیه و البته بطور قطع می‌توان نسبت به نظرات بیان شده هم ملاحظاتی را بیان کرد و هم نقد و انتقاداتی را به آن وارد دانست. اما در مجموع با سخنان ایشان کاملا مشخص است حال اقتصادی اروپا خوش نیست واین قاره سبزباید آماده بحران‌ها و چالش‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، امنیتی، فرهنگی و... باشد.
باید دید آیا رهبران اروپایی می‌توانند در برابر بحران اقتصادی، تورم و گرانی فزاینده حاکم برجامعه اروپایی قدعلم کنند ومانع از فروپاشی و بلعیده شدن اروپا گردند؟! و آیا دولت‌ها می‌توانند نسخه اقتصادی شفابخشی برای خوب شدن حال مردم خود ارائه دهند و مانع از سقوط خود گردند؟! تا کنون که این مهم تحقق نیافته و در 6 ماه گذشته برخی از دولتمردان اروپایی چون دو نخست وزیر انگلیس؛ بوریس جانسون و سپس لیزتراس از نخست‌وزیری استعفا و از کانون قدرت محو و خارج شده‌اند و نتوانسته‌اند هرج و مرج ناشی از سیاست‌های اقتصادی را برای مردم خود چاره سازند و لذا اروپا در آزمونی سخت گرفتار آمده و باید دید آیا قادر است از این مخمصه که نتیجه سیاستگذاری‌های خود آنان با دنیا می‌باشد، رهایی یابند یا درگرداب خود ساخته فرو خواهند رفت و آثاری از اروپا به عنوان تمدنی باقی نخواهد ماند.

دکتر اسدالله افشار