جهش کوانتومی روابط بین روسیه و ایران

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، هنگامی که جک سالیوان، مشاور امنیت ملی ایالات متحده برای اولین بار در مورد معامله احتمالی بر روی هواپیماهای بدون سرنشین بین ایران و روسیه صحبت کرد، مسکو سکوت کرد و تهران با صدور یک پیش‌فرض انکار گونه در مجموع نشان داده شد که این معامله در حال انجام است. افشای سالیوان در پایان جلسه توجیهی کاخ سفید برای سفر آتی پرزیدنت بایدن به غرب آسیا به اسرائیل و عربستان سعودی ظاهر شد و به نظر می‌رسید که دارای یک عنصر استراتژیک با هدف دامن زدن به احساسات نهفته ضد ایرانی در منطقه خلیج فارس باشد. عنصری که می‌تواند به نوبه خود، درجاتی از همزمانی را به پروژه سیگنال رئیس جمهور ایالات متحده برای ایجاد یک جبهه نظامی اسرائیلی-عربی در منطقه تزریق کند.

پایان سفر نشان داد که این ترفند جواب نداده است. کشورهای غرب آسیا به مقاومت در برابر چنین عنصری توسط واشنگتن ادامه می دهند. پس از عزیمت بایدن، شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، از جمله به سی ان ان گفت که مذاکرات بین ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس برای بهبود روابط در حال انجام است و تمرکز باید بر تعامل و تغییر رفتار ایران باشد .

اما سالیوان  با تکرار اتهام خود اضافه کرده است که یک هیئت رسمی از روسیه "اخیراً در 14 تیرماه (5ژوئیه) فهرستی  از پهپادهای ایرانی با قابلیت حمله دریافت کرده است".  سی ان ان به نقل از مقامات کاخ سفید گفته است که انتظار می رود ایران صدها هواپیمای بدون سرنشین را برای استفاده در جنگ اوکراین به روسیه عرضه کند، «در همین حال این کشور آماده می شود تا آموزش نیروهای روسی را در مورد نحوه عملیاتی کردن آنها از اوایل مرداد ( اواخر ژوئیه ) آغاز کند».

طبق گزارش سی ان ان، ایران دارای اکوسیستمی از پهپادهای متنوع است و طبق گزارش سی ان ان CNN، پهپادهای «قاتل» شاهد-191 و شاهد-129 را به روسیه نشان می دهد. بر اساس اطلاعات منتشر شده، شاهد-129 دارای طول بال 50 فوت (پا-30.5  سانتیمتر) با سرعت کروز حدود 160 کیلومتر در ساعت، استقامت برای 24 ساعت با برد 1700 کیلومتر و سقف 24000 فوت (پا) است. شاهد 129 می تواند حداکثر 8 بمب هدایت شونده کوچک سدید- Sadid-345 با قابلیت اصابت به اهداف متحرک را حمل کند. اندازه کوچک این بمب با برد 6 کیلومتری آسیب های جانبی را کاهش می دهد و به شاهد این امکان را می دهد تا در هر ماموریت به کشتار یا حمله به هدف های بیشتری دست یابد.

شاهد 191 دو موشک سدید-1 را در داخل خود حمل می کند، دارای سرعت کروز 300 کیلومتر در ساعت، استقامت 4.5 ساعت، برد 450 کیلومتر و محموله 50 کیلوگرمی است. سقف 25000 فوت است. خبرگزاری فارس ایران می گوید از شاهد 191 در نبرد در سوریه استفاده شده است.

هر دو پهپاد رادارگریز هستند، شناسایی آنها برای پدافند هوایی سخت تر است و می توانند مکمل یکدیگر در عملیات باشند. بر اساس گزارش‌ها، روسیه فاقد این نوع از هواپیماهای مسلح بدون خلبان می باشد. پهبادهائی که توانایی انجام مأموریت‌های دوربرد برای یافتن و نابود کردن به عنوان مثال، موشک‌اندازهای متحرک هیمراس آمریکائی HIMARS که در حال حاضر در اوکراین مستقر هستند را دارند.

اگر قرارداد هواپیماهای بدون سرنشین واقعاً انجام شود، همانطور که کاملا محتمل به نظر می رسد، یک جهش کوانتومی در روابط روسیه و ایران صورت خواهد گرفت. زیرا، ایران کاری را برای روسیه انجام خواهد داد که فقط چین قادر به انجام آن است، اما این کشور از ترس تلافی آمریکا این کار را نخواهد کرد. این امر ایران را به یک کشور شریک بسیار ویژه برای روسیه تبدیل می کند. از قضا، روسیه هنوز روابط خود با ایران را به عنوان یک شریک "استراتژیک" ارتقاء نداده است.

از طرفی، ایران به معنای واقعی کلمه گردن خود را در اعتراض به «نظم مبتنی بر قوانین» غرب بیرون می‌آورد، زیرا روسیه با کمک ایران سامانه‌های جدید تسلیحاتی خود را در تئاتر اروپا علیه سامانه‌های دفاع هوایی ارائه‌شده به اوکراین توسط ایالات متحده و دیگر کشورهای عضو ناتو  مستقر خواهد کرد. کشورهای ناتو نمی‌توانند شباهت‌های زیادی از یک قدرت متوسط نوظهور داشته باشند که در شرایط واقعی در خط مقدم، چنین کمک حیاتی به یک ابرقدرت در جنگ با فناوری پیشرفته ارائه کند. موضوعی که باعث ارتقای جایگاه ایران در سطح منطقه و بین المللی می شود.

با این حال، از نظر ژئوپلیتیک، برجستگی مهم در این است که درها به روی مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا از طریق میانجی‌های اروپایی بسته می‌شود، مذاکراتی که در سال گذشته در وین انجام شده بود.

جای تعجب نیست که تهران تا به حال به این نتیجه رسیده باشد که جو بایدن، وعده های خود مبنی به بازگشت به برجام را فراموش کرده و عملا سیاست های سلف خود در قبال ایران را دنبال می کند.  ایالات متحده به استراتژی چند دهه ای (شکست خورده) خود برای ترویج جبهه اسرائیلی-عربی علیه خود بازگشته است. واضح است که تهران در حال حرکت به سوی مسیری جدید است که بر خصومت بی وقفه آمریکا مبتنی است.

البته این بدان معنا نیست که تهران تلاش‌های خود برای بهبود روابط با همسایگان عرب خود و بررسی همه راه‌های ممکن در این راستا را مضاعف نخواهد کرد، بلکه با ادامه  استراتژی جدید خود در نزدیکی به همسایگان  از پنجره فرصت در تفکر جدید سعودی برای کاهش وابستگی خود به آمریکا و کشف خودمختاری استراتژیک  و سیاست خارجی مستقل اش استفاده خواهد کرد.

می توان گفت که تهران از تعمیق روابط عربستان و روسیه و عربستان و چین سود می برد. احتمالاً، تلاش عربستان سعودی برای عضویت در بریکس، پادشاهی را تا حد زیادی به جهان بینی ایران نزدیک می کند ، که اولویت را بر یک نظم جهانی چندقطبی و دموکراتیک می گذارد که در آن هر کشوری در انتخاب مسیر توسعه و نظام سیاسی خود آزاد است.

مطمئناً در این پس‌زمینه تاریخی برای منطقه متحولی چون غرب آسیا، سفر ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه به تهران در روز سه‌شنبه از اهمیت بالایی برخوردار است. ایران در حال تبدیل شدن به یکی از مهم ترین پیامد های این روابط برای روسیه است.

آنچه که به عنوان یک اتحاد محدود در سوریه برای مبارزه با تروریسم آغاز شد، در دوره 7 ساله با گسترش بال های خود، شخصیت جهانی به خود می گیرد. روح  قاسم سلیمانی از اینکه ماموریت تیر ماه 1394  ( ژوئیه 2015 ) اش در مسکو فراتر از همه انتظارات موفقیت آمیز بوده است، بسیار خرسند می باشد.

بهادراکومار دیپلمات سابق هند

تارنمای ایندین پانچ لاین

برگردان، کوتاه سازی و تنظیم سید علی اصغر شهدی

• علی اصغر شهدی

• دیپلمات سابق هند

• قاسم سلیمانی

• هواپیماهای بدون سرنشین

• ایران و روسیه

• کاخ سفید

• مسکو

• عربستان و روسیه

• عربستان و چین

• ایران