جهان در آستانه پیدایش نظم نوین در غرب آسیا؟

 اگرچه پیش‌بینی‌های جسورانه در بحبوحه رویدادهای عظیم تاریخی آشکارا مملو از خطرات بزرگی است، اما نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد تغییرات ژئوپلیتیکی بزرگی ممکن است به زودی در افق پدیدار شود.

پايگاه خبری تحليلی «نيک رو»، این مقاله در زمان و شرایطی نوشته شده که جنگی تمام‌عیار میان آمریکا و اسرائیل از یک سو و ایران از سوی دیگر، در جریان می‌باشد. تنگه هرمز عملاً بسته شده، نفتکش‌ها تردد نمی‌کنند، و اقتصاد جهانی در شوک عرضه نفتی بی‌سابقه‌ای فرو رفته است.

۱. بلوف ترامپ و عقب‌نشینی ذلت‌بار

   * ترامپ اعلام می‌کند «پروژه آزادی» را با اسکورت نیروی دریایی آمریکا آغاز خواهد کرد تا کشتی‌های تجاری محاصره‌شده در تنگه هرمز را آزاد کند.

   * پنتاگون به او هشدار می‌دهد که ناوهای آمریکایی در صورت اجرای این طرح احتمالاً غرق خواهند شد.

   * ترامپ مجبور می‌شود عقب‌نشینی کند و ادعا می‌کند فقط کشتی‌ها را «هدایت» خواهد کرد (بدون اینکه مشخص کند یعنی چه).

   * روز بعد، کل عملیات را «متوقف» می‌کند. مارکو روبیو، وزیر خارجه، که ساعاتی پیش آن را اولویت اصلی خوانده بود، تحقیر می‌شود.

   * علت اصلی: عربستان و کویت از طرح آمریکا غافلگیر شده‌اند و از ترس تشدید تنش و انتقام ایران، اجازه استفاده از پایگاه‌ها یا حریم هوایی خود را نمی‌دهند.

۲. شایعه توافق صلح و سودجویی مالی هنگفت

   * رسانه آکسیوس با استناد به «دو مقام آمریکایی» گزارش می‌دهد که آمریکا و ایران به یک یادداشت تفاهم یک صفحه‌ای برای پایان جنگ نزدیک شده‌اند.

   * ترامپ نیز در تروث سوشال ادعای «پیشرفت بزرگ» می‌کند.

   * اما:

       * ایران بلافاصله این ادعاها را تکذیب می‌کند. رئیس مجلس ایران، مسئولان آمریکائی را «مفت خورهای بدنام و غیرقابل اعتماد» می‌خواند.

       * هیچ مذاکره حضوری میان آمریکا و ایران صورت نگرفته است.

       * عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، قابل اعتماد بودن رهبری آمریکا را زیر سوال می‌برد.

   *  بازارهای مالی اما واکنش عجیبی نشان می‌دهند:

       * قیمت آتی نفت بیش از ۲۰٪ سقوط می‌کند (تا زیر ۱۰۰ دلار).

       * سهام به رکوردهای جدید می‌رسد.

       * بعداً فاش می‌شود که دست‌کم چهار معامله‌گر، با شرط‌بندی روی کاهش قیمت نفت درست قبل از اعلامیه‌های ترامپ، مجموعاً ۲.۶ میلیارد دلار سود برده‌اند. این معاملات در ۲۳ مارس، ۷ آوریل، ۱۶ آوریل، ۲۱ آوریل و ۶ مه رخ داده است – یعنی الگویی آشکار از دسترسی به اطلاعات نهانی.

۳. معمای قیمت نفت: جدایی کامل بازار آتی از واقعیت

هسته اصلی تحلیل مقاله، شکاف بی‌سابقه میان دو نوع قیمت نفت است:

   * اکونومیست در یک سرمقاله تند با عنوان «هنوز در لا لا لند» می‌نویسد: معامله‌گران آتی نفت به سه چیز باور دارند که هر سه نامحتمل است: (۱) صلح قریب‌الوقوع، (۲) بازگشایی هرمز، (۳) بازگشت سریع جریان سوخت.

   * نیویورک تایمز به نقل از ویکاس دویودی (استراتژیست مک‌کواری): «بازار آتی به هیچ وجه نمایانگر واقعیت نفت در زمین و دریا نیست. کاملاً ورشکسته است.»

   * مایک ویرث (مدیرعامل شورون): «قیمت‌های فیزیکی نشان‌دهنده بازاری با عرضه محدودتر از آن چیزی است که منحنی آتی نشان می‌دهد.»

   * وال استریت ژورنال: قیمت محموله‌های نفت برای تحویل فوری، ۳۱ دلار بالاتر از قراردادهای آتی دو ماه بعد است – یک ناهنجاری تاریخی.

توضیح احتمالی مقاله: ۷۰٪ معاملات توسط الگوریتم‌های هوش مصنوعی انجام می‌شود که نه بر اساس واقعیت، بلکه بر اساس پیش‌بینی واکنش الگوریتم‌های دیگر به اظهارات ترامپ تصمیم می‌گیرند. این یک «حباب الگوریتمی» ایجاد کرده که کاملاً از واقعیت فیزیکی نفت جدا شده است.

۴. شکست نظامی و اطلاعاتی آمریکا

بر خلاف ادعای ترامپ مبنی بر نابودی بیشتر موشک‌های ایران، گزارش محرمانه سیا (فاش شده توسط واشنگتن پست) نشان می‌دهد:

   * ایران ۷۵٪ پرتابگرهای متحرک و ۷۰٪ ذخایر موشکی خود را حفظ کرده است.

   * تقریباً تمام تأسیسات ذخیره‌سازی زیرزمینی بازیابی و بازگشایی شده‌اند.

   * حتی برخی موشک‌های جدید مونتاژ شده‌اند.

در مقابل:

   * آمریکا یک‌سوم تا نیمی از مهمات پیشرفته («بوتیک») خود را تنها در چند هفته مصرف کرده است (گزارش مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی ).

   * پایگاه‌های آمریکایی در منطقه نه منبع امنیت، بلکه هدف حملات شده‌اند.

   * سیستم‌های دفاع هوایی آمریکا در برابر موشک‌ها و پهپادهای ایرانی «کاملاً ناکارآمد» بوده‌اند.

تغییر نگرش متحدان عرب:

   * وزیر دارایی عربستان آشکارا گفته قیمت‌های رسمی نفت واقعی نیستند.

   * یک مارشال هوایی بازنشسته بریتانیا می‌گوید: «اگر فکر می‌کردید وفاداری آمریکایی‌ها را می‌خریدید، حالا فکر می‌کنید یک پایگاه آمریکایی فقط شما را به هدف تبدیل می‌کند.»

   * دیپلمات‌ها در امارات جمله حسنی مبارک را تکرار می‌کنند: «کسانی که خود را در آمریکا می‌پیچند، برهنه هستند.»

۵. شکل‌گیری نظم نوین: معماری امنیتی بدون آمریکا

اقدامات ایران و متحدانش:

   * عباس عراقچی (وزیر خارجه ایران) به روسیه و چین سفر کرده و با پوتین و وانگ یی درباره «معماری امنیتی» جدید برای خلیج فارس گفتگو می‌کند.

   * روسیه و چین آشکارا از ایران حمایت می‌کنند و خواستار:

          * برچیدن تمام پایگاه‌های نظامی آمریکا از منطقه

         * به رسمیت شناختن ایران به عنوان یک قدرت مشروع منطقه‌ای

         * لغو تمام تحریم‌ها

تحولات در اردوگاه متحدان سابق آمریکا:

   * امارات متحده عربی از اوپک خارج می‌شود.

   * بر اساس منبع اطلاعاتی پاکستان (ISI)، عربستان سعودی و قطر قصد دارند روابط امنیتی خود را با آمریکا قطع کرده و زیر چتر امنیتی روسیه و چین بروند.

   * ایران نقشه منطقه کنترل خود را تا بندر فجیره امارات گسترش داده و با حملات موشکی و پهپادی، تأسیسات آنجا را هدف قرار داده است.

خط اعتباری عجیب آمریکا به امارات:

   * آمریکا با وجود تحریم‌های شدید ایران و بسته شدن تنگه هرمز، یک خط اعتباری سوآپ دلاری به امارات می‌دهد.

   * اسکات بسنت (وزیر خزانه‌داری) آشکارا می‌گوید هدف «جلوگیری از فروش بی‌نظم دارایی‌های ایالات متحده» است.

   * رئیس مجلس ایران در توییتر این را نشانه «ناراحتی مالی دشمنان آمریکایی» می‌خواند.

۶. ائتلاف «کابوس برژینسکی» به حقیقت پیوسته

نویسنده به کتاب «صفحه شطرنج بزرگ» زبیگنیو برژینسکی (۱۹۹۷) اشاره می‌کند که در آن هشدار داده بود: خطرناک‌ترین سناریو برای آمریکا، ائتلاف بزرگی از چین، روسیه و ایران است – ائتلافی «ضد هژمونیک» که نه با ایدئولوژی، بلکه با نارضایتی‌های مکمل متحد شده است. این ائتلاف تنها در صورتی شکل می‌گیرد که آمریکا آنقدر کوته‌بین باشد که همزمان چین و ایران را دشمن خود کند. نویسنده نتیجه می‌گیرد: دقیقاً همین اتفاق افتاده است. آمریکا با جنگ با ایران، تحریم روسیه و رقابت نظامی با چین، خودش این ائتلاف ضد هژمونیک را ساخته است.

جمع‌بندی نهایی مقاله به زبان ساده

پیش‌بینی نویسنده: فروپاشی قریب‌الوقوع حباب هوش مصنوعی، همراه با شوک واقعی قیمت سوخت و کود، می‌تواند سرنوشتی مشابه اتحاد جماهیر شوروی سابق (که قیمت‌های دستکاری‌شده داشت) برای نظام اقتصادی غرب رقم بزند.

 جان کلام

جان کلام مقاله در یک جمله: آمریکا در جنگ با ایران نه تنها از نظر نظامی و اطلاعاتی شکست خورده، بلکه اعتماد متحدان سنتی خود در خلیج فارس را از دست داده و به طور غیرمستقیم، شکل‌گیری یک بلوک قدرت جدید به رهبری روسیه و چین را در غرب آسیا تسریع کرده است. جملات کلیدی که هسته استدلال را نشان می‌دهند:

   * «اگر فکر می‌کردید وفاداری آمریکایی‌ها را می‌خریدید، حالا فکر می‌کنید یک پایگاه آمریکایی فقط شما را به هدف تبدیل می‌کند.»

   * «کابوس برژینسکی به حقیقت پیوسته: ائتلاف چین، روسیه و ایران علیه هژمونی آمریکا.»

   * «بازارهای مالی در لا لا لند زندگی می‌کنند؛ قیمت آتی نفت هیچ ربطی به نفت واقعی روی زمین ندارد.»

ران اونز 

۲۱ ژوئن ۱۴۰۵

 ۱۱ مه ۲۰۲۶

تارنمای اونز ریویو

برگردان، کوتاه سازی و جان کلام سید علی اصغر شهدی

• علی اصغر شهدی

• پیدایش نظم نوین

• جنگ با ایران

• چین روسیه ایران

• بلوف ترامپ

• جنگی تمام‌عیار

• آمریکا و اسرائیل