صلح در غزه؛ قربانی تبانی ترامپ و نتانیاهو

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل با طرحی بحث برانگیز و سرنوشت ساز راهی به سمت غزه را طی می‌کنند که نه سقف شیشه‌ای بلکه امید میلیون‌ها فلسطینی را در هم می‌شکند و آینده منطقه را به گونه‌ای رقم می‌زند که حتی تندترین منتقدان آن نمی‌توانستند تحت نظر آمریکا پیش بینی کنند.

چنین همدستی، همانطور که از طریق پیشنهادات جدید و افزایش مداوم فعالیت های نظامی مشهود است، خطر تشدید فاجعه انسانی را نه تنها بیشتر می کند بلکه هر فضایی را که هرچند اندک باشد و برای برقراری صلح باقی می ماند را نیز از بین  می برد.

در اوایل سال 2025، ترامپ طرحی را برای انتقال کل جمعیت فلسطینی غزه - 2.3 میلیون نفر به کشورهای همسایه مانند مصر و اردن، اعلام کرد تا خودش بتواند غزه را تصرف نماید.

ترامپ این را یک پروژه توسعه انسانی و اقتصادی دانست و تصور کرد که غزه به «ریویرای خاورمیانه» تحت نظارت ایالات متحده تبدیل خواهد شد. او پیشنهاد کرد که آن دسته از فلسطینی‌هایی که می‌خواهند غزه را ترک کنند، اجازه خروج با حق بازگشت یا اسکان مجدد در جای دیگر را داشته باشند.  نتانیاهو نیز علناً از این دیدگاه دفاع کرده و آن را "فوق العاده" و "واقع بینانه ترین ایده" خوانده که او برای بازسازی غزه تا کنون شنیده است.

اما این طرح در تضاد با قوانین بین‌المللی است که اخراج غیرنظامیان به زور را ممنوع می‌کند و توسط گروه‌های حقوق بشر، کشورهای عربی و تعداد زیادی از سیاستمداران در داخل ایالات متحده محکوم شده است. با این حال، دولت نتانیاهو، که تحت فشار فزاینده حقوقی بین‌المللی و فشارهای سیاسی داخلی قرار دارد، به نظر می‌رسد که از عدم تعامل و موهبت ضمنی ترامپ برای عمل به آن‌گونه که می‌خواهد، بدون مجازات استفاده می‌کند.

در حالی که اسرائیل برای تشدید تنش نظامی قابل توجه در غزه آماده می شود، این استراتژی تندرو در صحنه خود را نشان می دهد. طرح‌هایی برای بسیج ده‌ها هزار نفر از نیروهای ذخیره برای حمله‌ای دوباره به نام «ضربه نهایی» و احتمالاً «آخرین حمله» جنگ اخیراً توسط کابینه امنیتی نتانیاهو تصویب شده است آن هم برای تقویت  محاصره ای که منجر به کمبود شدید غذا، آب و دارو شده است، ارتش اسرائیل قصد دارد      بخش های قابل توجهی از غزه را تصرف کرده و ایمن کند و فلسطینی ها را از جنوب این منطقه بیرون کند.

تحلیلگران هشدار می دهند که این تشدید خطر نابودی آخرین امید برای صلح را به همراه دارد، به ویژه زمانی که با طرح ترامپ و نتانیاهو برای جابجایی جمعیت ترکیب شود. ترامپ در هفته‌های اخیر عمدتاً از مناقشه فاصله گرفته و اساساً به نتانیاهو دست داده است. در ابتدا، او برای آزادی گروگان‌ها و میانجی‌گری آتش‌بس، تعهد دیپلماتیک خود را نشان داد.

این تبانی ترامپ و نتانیاهو پیامدهای گسترده ای دارد. پیشنهاد جابجایی اجباری یادآور انتقال جمعیت گذشته است که منجر به بی ثباتی و عدم امنیت شده است. با توجه به اینکه صدها هزار فلسطینی در معرض خطر آواره شدن به دلیل بمباران و محاصره مداوم هستند، تشدید تنش نظامی تهدیدی برای بدتر شدن بحران انسانی در غزه است.

در این میان، فقدان دخالت فعال دیپلماتیک ایالات متحده، احتمال حل و فصل مذاکره را نه تنها از بین می‌برد بلکه  کنترل بالقوه اقدامات نظامی اسرائیل را تحت الشعاع قرار خواهد داد.

سکوت ترامپ و نظامی گری نتانیاهو اکنون به عنوان ستون های مکمل در سیاستی عمل می کند که دیپلماسی را به نفع سلطه رقم می زند. اگر این هم پیمانی ضد حقوق بشری کنترل نشود، نه تنها چشم انداز یک راه حل عادلانه را از بین می برد، بلکه بذر بی ثباتی بیشتر را فراتر از مرزهای غزه خواهد کاشت. قبل از اینکه صلح برای همیشه به فراموشی سپرده شود، جهان باید با این لحظه روبرو شود و در مواجه با این پدیده پلشت غیر انسانی که مغایر با اصول و موازین و قواعد پذیرفته شده بین المللی است، شدیدا موضع گیری کند و با مسببان آن به عنوان جنایتکاران جنگی برخوردی قهری و قانونی نمایند و برای دفاع از حقوق انسانی مردم مظلوم غزه شرایط محاکمه آنان را در دادگاه کیفری بین المللی فراهم آورند و اقدام به مجازات این باندهای کثیف جنایتکار بین المللی نمایند. [1]

تحلیل آکسیوس ازپشت پرده طرح گستاخانه ترامپ در خصوص غزه

دو راه برای درک اهمیت طرح تاریخی و غیرمنتظره رئیس جمهور ترامپ در خصوص غزه مبنی بر اینکه ایالات متحده باید در غزه ویران شده از جنگ، "موقعیت مالکیت بلندمدت" را تصرف، کنترل، توسعه و حفظ کند، وجود دارد:

1- این یک بلوف پوچ غوغاگرانه برای به دست آوردن اهرم فشار در خاورمیانه بود. این مانند تهدید به اعمال تعرفه های تجاری علیه کانادا و مکزیک است - بسیار بحث برانگیز و در عین حال فوراً زودگذر. این به نظر اکثر جمهوری خواهان تفسیر درستی از موضوع است.

2- دیگری: چندین وسواس ترامپ را در هم می آمیزد - امید او برای یک توافق صلح بزرگ در خاورمیانه، اعتقاد او غزه برای دهه های آینده یک جهنم خواهد بود، و دسیسه واقعی او در مورد توسعه سرزمین های ساحلی. مقامات ایالات متحده به ما می گویند که سخنان ترامپ از پیش طراحی شده بود و ایده های او منعکس کننده ایده هایی است که او به طورخصوصی دراختیار برخی ازکارکنان و اعضای خانواده قرار داده است.

ترامپ با خواندن یادداشت‌هایی در اتاق شرقی در اولین کنفرانس خبری رسمی دوره ریاست‌جمهوری خود که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در کنارش بود، گفت: «ایالات متحده نوار غزه را تصرف خواهد کرد». ما مالک آن خواهیم بود و مسئول خنثی کردن همه بمب‌های خطرناک، منفجر نشده و سایر سلاح‌های موجود در سایت هستیم.»

ترامپ بعداً در پاسخ به این سئوال که چه کسی در غزه بازسازی شده زندگی می کند، پاسخ داد: "من تصور می کنم مردم جهان در آنجا زندگی می کنند - مردم جهان. فکر می کنم شما آن را به مکانی بین المللی و غیرقابل باور تبدیل خواهید کرد."

ترامپ که توسعه دهنده درونی خود را کانالیزه می کند، افزود: "ما فرصتی برای انجام کاری داریم که     می تواند خارق العاده باشد. و من نمی خواهم دوست داشتنی باشم، نمی خواهم مرد عاقلی باشم، اما: ریویرای خاورمیانه («ریویرا» به مناطق و شهرهای ساحلی توریستی و گردشگری اطلاق می شود)... این می‌تواند بسیار باشکوه باشد... ما مطمئن خواهیم شد که در سطح جهانی انجام می شود - برای مردم فوق العاده خواهد بود."

تصویر کلی: مانند همه چیز در مورد ترامپ، دیدگاه ها و انگیزه های او با وجود بیان سیاه و سفید کاملاً خاکستری است.

یکی از مشاوران قدیمی به ما گفت: "او تیرک دروازه دیوانه ها را جابجا می کند." این بار، او از سرفصل ها یا صاحب نظران نمی ترسد: او هر چیزی را که دوست دارد بیرون بیاورد، بیرون می اندازد.

پیام ترامپ به خاورمیانه به قول این مشاور: من می‌توانم اوضاع را برای شما خیلی بدتر کنم یا می‌توانید طرح بهتری ارائه دهید.

بررسی واقعیت: موانع بزرگی بر سر راه دیدگاه ترامپ وجود دارد.

تلفات انسانی حیرت‌انگیز خواهد بود: 2 میلیون فلسطینی غزه را به خانه خود می‌خوانند و با وجود ویرانی عظیم 16 ماهه جنگ، رضایت نداده‌اند که از قلمرو خود خارج شوند.

رهبران مصر و اردن به شدت طرح ترامپ برای اسکان مجدد فلسطینیان در خاک خود را رد کردند. ناگفته نماند اجماع منطقه ای گسترده تر، از جمله در عربستان سعودی، مبنی بر اینکه غزه باید بخشی از یک کشور فلسطینی باشد – نه یک کشور آمریکایی.

گروه های حقوق بشر قبلاً این پیشنهاد را به عنوان پاکسازی قومی محکوم کرده اند.

ترامپ برای پایان دادن به جنگ‌های خارجی کارزار انتخاباتی انجام داد، اما بعدها در را برای اعزام نیروهای آمریکایی به غزه «در صورت لزوم» باز گذاشت. به گفته اطلاعات ایالات متحده، آنچه در مورد حماس که همچنان در غزه نیرویی باقی مانده و از آغاز جنگ 10000 تا 15000 جنگجو را به خدمت گرفته است، نادیده گرفته شد.

متحدان ترامپ "اول آمریکا" در حزب جمهوری خواه بی سر و صدا در حال بالا بردن ابروهای خود هستند، به ویژه با دولت او که فعالانه در روند برچیدن USAID به دلیل استفاده از دلارهای مالیات دهندگان در خارج از کشور است.

بین خطوط: مردم می‌خواهند چارچوبی را پیرامون دراماتیک‌ترین حرکات یا اظهارات عمومی ترامپ قرار دهند.

اما همه در درون می‌دانند که ترامپ ترامپ است - احساس اعتماد به نفس کامل، مهار نشدن، آزادی گفتن و پیشنهاد هر چیزی که به ذهنش می‌رسد.

ایده غزه تلاقی سه دیدگاه خصوصی ترامپ است:

او معتقد است که یک توافق بزرگ صلح با محوریت سعودی‌ها، امکان‌پذیر است.

او واقعاً تحت تأثیر دامنه ویرانی غزه قرار گرفت و فهمید که بازسازی آن دهه ها طول می کشد.

او و جرد کوشنر، دامادش، این را به عنوان املاک و مستغلات معتبر می‌دانند - «املاک ساحلی» که می‌تواند تمام قدرت و پولی که در خاورمیانه جریان دارد را از بین ببرد.

اما به نظر می‌رسید ترامپ امیدهای او را برای یک توافق گسترده‌تر در خاورمیانه تضعیف کرد. منابع به باراک راوید از Axios می‌گویند که سعودی‌ها هم از ایده ترامپ و هم از ادعای او که توافقی را که شامل یک کشور فلسطینی نمی‌شود، می‌پذیرند.

پشت صحنه: به گزارش باراک، یک منبع نزدیک به ترامپ گفت که طرح غزه ایده خود ترامپ بود و او حداقل دو ماه در مورد آن فکر می کرد.

یک مقام آمریکایی گفت که ترامپ این طرح را ارائه کرد زیرا به این نتیجه رسید که هیچ کس ایده جدیدی برای غزه ندارد.

نتیجه نهایی: هرج و مرج یک تصادف نیست. ترامپ و دستیارانش می‌دانند که سونامی ایده‌ها، دستورات اجرایی و اعلامیه‌ها، اتحاد مخالفان را حول یک پیام واحد دشوار می‌کند. [2]

کارشناسان و صاحب نظران دیگر در خصوص ابعاد مختلف طرح دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا مبنی بر کوچ اجباری مردم غزه به اردن و مصر و مخالفت‌های جهانی با آن معتقدند؛ طرح دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا برای مردم غزه یک قمار خطرناک است که می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری برای منطقه و جهان داشته باشد و اگر این طرح به مرحله اجرا برسد، می‌تواند به تشدید درگیری‌ها، افزایش خشونت و بی‌ثباتی بیشتر منجر شود.

ترامپ بار دیگر با طرحی جنجالی، صحنه سیاست خاورمیانه و جهان را به لرزه درآورده است. طرح کوچ اجباری ساکنان نوار غزه و تبدیل این منطقه به اصطلاح «ریویرای خاورمیانه»، نه تنها خشم فلسطینیان و کشورهای عربی را برانگیخته، بلکه زنگ خطر را برای آینده صلح و ثبات در منطقه به صدا درآورده است.

این طرح از نگاه صاحب نظران، در ظاهر، پروژه‌ای بلندپروازانه برای بازسازی غزه و توسعه اقتصادی و گردشگری جلوه می‌کند، اما درپس پرده این ظاهرفریبنده، لایه‌هایی از اهداف استراتژیک، محاسبات سیاسی و منافع اقتصادی نهفته است که نیازمند بررسی دقیق و همه‌جانبه است. در واقع ترامپ با این طرح، نه تنها بر سرنوشت میلیون‌ها فلسطینی، بلکه بر سر آینده خاورمیانه قمار می‌کند.

جان کلام این که؛ این طرح برای غزه، مبهم و نامعلوم است، می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری برای منطقه و جهان داشته باشد، می‌تواند به تشدید درگیری‌ها، افزایش خشونت و بی‌ثباتی بیشتر در منطقه منجر شود و امید به صلح عادلانه و پایدار را برای همیشه از نابود کند و فاتحه آن را در این منطقه ناثبات ناآرام بخواند.[3]

پی‌نوشت:

1-Dadjoo.  Sahar. Trump’s backing for Israel's Gaza strategy dashes last hopes for peace. Translator and author: Asadollah Afshar. Tehrantimes/ Tuesday: May 6, 2025 - 20:23  

2-  VandeHei. Jim and Allen. Mike. Behind the Curtain: Trump's wild Middle East vision. Translator and author: Asadollah Afshar. Axios   / Wednesday: Feb 5, 2025 / Politics & Policy   

[3] - پیامد طرح «ریویرای خاورمیانه» ترامپ فاجعه‌بار است. گفت‌ وگوی اختصاصی ایرنا با «نوید کمالی». پنجشنبه 25 بهمن ماه 1403/ ۱۲:۰۲- کد خبر: 85749692.

دکتر اسدالله افشار

• دکتر اسدالله افشار

• ترامپ

• نتانیاهو

• دونالد ترامپ

• بنیامین نتانیاهو

• اسرائیل