چین در جنگ تعرفه‌ها یک ارتش رباتیک در اختیار دارد

پايگاه خبري تحليلي «نيک رو»، سرمایه‌ گذاری‌های کلان در تجهیزات کارخانه‌ای و هوش مصنوعی به چین در صنایعی مانند خودروسازی برتری داده است.   

 سلاح مخفی چین در جنگ تجاری   

سلاح مخفی چین در جنگ تجاری، ارتشی از ربات‌های کارخانه‌ای است که با قدرت هوش مصنوعی، انقلابی در صنعت تولید به‌ پا کرده‌اند.  

 اتوماسیون با سرعت سرسام‌آور

کارخانه‌ها در سراسر چین با سرعتی خیره‌کننده در حال خودکار شدن هستند. با حضور مهندسان و تکنسین‌هایی که به نگهداری از ناوگان ربات‌ها مشغولند، این عملیات‌ها نه‌تنها هزینه‌های تولید را کاهش داده، بلکه کیفیت محصولات را نیز بهبود بخشیده‌اند.  

 مزیت چین در جنگ تجاری   

در نتیجه، کارخانه‌های چین قادر خواهند بود قیمت بسیاری از محصولات صادراتی خود را پایین نگه دارند و این مزیت قابل‌توجهی در مقابله با تعرفه‌های سنگین دولت ترامپ و سایر موانع تجاری اعمال‌شده توسط اتحادیه اروپا و کشورهای در حال توسعه مانند برزیل، هند، ترکیه و تایلند به آن‌ها می‌دهد.  

 چین پیشتاز اتوماسیون جهانی   

بر اساس گزارش فدراسیون بین‌المللی رباتیک، چین امروز از نظر سطح اتوماسیون از آمریکا، آلمان و ژاپن پیشی گرفته و به‌ازای هر ۱۰ هزار کارگر تولیدی، تعداد ربات‌های بیشتری در مقایسه با هر کشور دیگری به جز کره جنوبی و سنگاپور دارد.  

هدایت دولت و سرمایه‌ گذاری کلان   

این تحول با هدایت دولت چین و سرمایه‌ گذاری‌های عظیم محقق شده است. جایگزینی ربات‌ها به‌جای نیروی کار انسانی، موقعیت چین را به‌عنوان قطب تولید انبوه جهانی تقویت کرده، حتی در شرایطی که نیروی کار این کشور رو به پیری گذاشته و تمایل کمتری به اشتغال در مشاغل صنعتی نشان می‌دهد.  

 ربات‌های انسان‌نما: استراتژی ملی   

هه لیانگ، بنیانگذار و مدیرعامل «یونمو اینتلیجنت منوفکچورینگ» (یکی از تولیدکنندگان پیشرو ربات‌های انسان‌نما در چین)، می‌گوید هدف بعدی چین، تبدیل رباتیک به یک صنعت کاملاً جدید است:  

«انتظار می‌رود ربات‌های انسان‌نما صنعتی مشابه خودروهای الکتریکی ایجاد کنند. از این منظر، این یک استراتژی ملی محسوب می‌شود.»  

 ربات‌ها حتی در کارگاه‌های کوچک   

ربات‌ها نه‌ تنها در کارخانه‌های بزرگ، بلکه حتی در هزاران کارگاه کوچک و سنتی چین نیز در حال جایگزینی نیروی انسانی هستند.  

ایلون لی، مالک یک کارگاه کوچک در گوانگژو که با ۱۱ کارگر اجاق‌های ارزان‌قیمت و تجهیزات باربیکیو تولید می‌کند، در حال خرید یک بازوی رباتیک ۴۰ هزار دلاری مجهز به دوربین است. این ربات با استفاده از هوش مصنوعی، روش جوشکاری کارگران را یاد گرفته و با حداقل دخالت انسان آن را تکرار می‌کند.  

لی می‌گوید: «چهار سال پیش، چنین سیستمی فقط از شرکت‌های خارجی با قیمت ۱۴۰ هزار دلار قابل خریداری بود. قبلاً هرگز فکر نمی‌کردم به سمت اتوماسیون بروم، اما یک کارگر فقط ۸ ساعت در روز کار می‌کند، در حالی که یک ماشین ۲۴ ساعته فعال است.»  

 شرکت‌های بزرگ و اتوماسیون پیشرفته   

شرکت‌های بزرگتر سرمایه‌گذاری‌های بسیار سنگین‌تری روی اتوماسیون انجام داده‌اند. کارخانه عظیم «زیکر» (سازنده خودروهای الکتریکی) در نینگبو که چهار سال پیش با ۵۰۰ ربات آغاز به کار کرد، امروز ۸۲۰ ربات دارد و برنامه‌ریزی برای افزایش این تعداد ادامه دارد.  

در این کارخانه، واگن‌های رباتیک با پخش موسیقی، شمش‌های آلومینیومی را به کوره‌های ذوب منتقل می‌کنند. پس از تولید قطعات، ربات‌های دیگر آنها را به خط مونتاژ می‌برند، جایی که صدها بازوی رباتیک در هماهنگی کامل، این قطعات را به بدنه خودرو تبدیل می‌کنند. بخش جوشکاری یک «کارخانه تاریک» است؛ یعنی ربات‌ها بدون نور و بدون حضور انسان کار می‌کنند.  

 نقش انسان‌ها در کنار ربات‌ها   

با وجود پیشرفت‌های چشمگیر، کارگران انسانی هنوز نقش حیاتی در کنترل کیفیت و نصب قطعات حساس مانند سیم‌کشی‌ها دارند. حتی قبل از رنگ‌آمیزی خودروها، کارگران با دستکش سطح بدنه را لمس کرده و عیوب ریز را سنباده می‌زنند.  

اما هوش مصنوعی به‌تدریج برخی از این وظایف را نیز بر عهده می‌گیرد. در خط مونتاژ زیکر، ده‌ها دوربین پیشرفته از هر خودرو عکس می‌گیرند و نرم‌افزارهای هوشمند، این تصاویر را با پایگاه داده محصولات سالم مقایسه می‌کنند.  

 هوش مصنوعی در طراحی خودرو   

شرکت‌های چینی از هوش مصنوعی برای طراحی کارآمدتر خودروها نیز استفاده می‌کنند. کَری لی، طراح در دفتر جدید زیکر در شانگهای، از هوش مصنوعی برای تحلیل سطوح داخلی خودرو استفاده می‌کند:  

«این فناوری به من فرصت می‌دهد تا با ذهنی بازتر، به دنبال آخرین ترندهای طراحی برای فضای داخلی خودروها باشم.»  

 چین؛ صادر کننده تجهیزات اتوماسیون  

اگرچه کارخانه‌های آمریکایی نیز از اتوماسیون استفاده می‌کنند، اما بسیاری از تجهیزات آن‌ها ساخت چین است. بیشتر کارخانه‌های مونتاژ خودرو که در ۲۰ سال گذشته ساخته شده‌اند، در چین قرار دارند و صنعت اتوماسیون حول آن‌ها رشد کرده است.  

شرکت‌های چینی با خریداری برندهای معتبر رباتیک مانند «کُوکا»ی آلمان، فناوری آن‌ها را نیز به چین منتقل کرده‌اند. زمانی که فولکس‌واگن سال گذشته کارخانه جدیدی در هفئی افتتاح کرد، تنها یک ربات آلمانی و ۱۰۷۴ ربات ساخت شانگهای در آن به کار گرفته شد.  

 سرمایه‌ گذاری‌های کلان و آموزش نیروی متخصص   

دولت چین با راه‌اندازی صندوق ۱۳۷ میلیارد دلاری برای رباتیک و هوش مصنوعی، و افزایش وام‌های بانکی به صنعت (۱.۹ تریلیون دلار در چهار سال گذشته)، به‌صورت جدی از این تحولات حمایت می‌کند.  

از سوی دیگر، دانشگاه‌های چین سالانه ۳۵۰ هزار فارغ‌التحصیل مهندسی مکانیک و سایر رشته‌های فنی تولید می‌کنند؛ در مقایسه با تنها ۴۵ هزار نفر در آمریکا.  

 نگرانی کارگران چینی   

با این حال، سرعت بالای اتوماسیون نگرانی‌هایی را نیز ایجاد کرده است. گِنگ یوانجیه، یک کارگر ۲۷ ساله اپراتور لیفتراک در کارخانه زیکر، می‌گوید:  

«می‌توانم موج اتوماسیون را حس کنم. تحصیلات دبیرستان من برای یادگیری برنامه‌نویسی ربات‌ها کافی نیست و نگرانم که روزی شغلم را به یک ربات از دست بدهم. این نگرانی فقط مال من نیست؛ همه همکارانم چنین دغدغه‌ای دارند.»  

اتوماسیون در یک قرن گذشته همواره با مقاومت نیروی کار روبه‌رو بوده است.  

یکی دیگر از عوامل محرک اتوماسیون در چین، بحران جمعیتی این کشور است.

تعداد نوزادان متولد شده سالانه از سال 1987 تاکنون تقریباً دو سوم کاهش یافته است. همزمان، دو سوم از افرادی که به 18 سالگی می رسند، اکنون در دانشگاه ها ثبت نام می کنند - مسیر آموزشی که به نسل جدید این امکان را داده تا به مشاغلی خارج از حوزه کارگری کارخانه ها فکر کنند.

 راه‌حل: افزایش بهره‌وری   

استیون دایر، کارشناس صنعتی، می‌گوید: «مزیت جمعیتی چین به پایان رسیده. امروز آن‌ها با کمبود نیروی کار مواجه اند و تنها راه نجات، افزایش بهره‌وری از طریق اتوماسیون است.»  

 نوشته: کیت بردشر*

مشارکت در تحقیقات: لی یو**

۳ اردیبهشت ۱۴۰۴

۲۳ آوریل ۲۰۲۵

تارنمای نیویورک تایمز

برگردان، کوتاه سازی و تنظیم سیدعلی اصغر شهدی

پی‌نوشت:

*کیت بردشر، رئیس دفتر نیویورک تایمز در پکن پیش از این در شانگهای، هنگ‌کنگ و دیترویت نیز به عنوان خبرنگار فعالیت کرده است. وی در طول همه گیری کووید-۱۹ در سرزمین اصلی چین اقامت داشته و به گزارشگری مشغول بوده است.

بردشر، که از سال ۲۰۰۲ صدها کارخانه در چین را بازدید کرده، این گزارش را از نینگبو، شانگهای و گوانگژو تهیه کرده است.  

**لی یو در تحقیقات این گزارش مشارکت داشته است.