تحلیل راهبردی پروژه فتنه 18 و 19 دی 1404

پايگاه خبری تحليلی «نيک رو»، آنچه رهبرمعظم انقلاب از حوادث تلخ و دردناک پنجشنبه و جمعه شب 18 و 19 دی ماه 1404؛ با عنوان«فتنه اخیر» یاد می‌کنند، در چارچوب تحلیل راهبردی، یک رخداد مقطعی یا واکنش احساسی اجتماعی نیست؛ بلکه بخشی از یک پروژه‌ی چندلایه، طراحی‌شده و مستمر علیه جمهوری اسلامی ایران است.

فتنه در این معنا، نه صرفاً آشوب خیابانی، بلکه ترکیبی از عملیات شناختی، روانی، امنیتی و رسانه‌ای است که هدف آن:

* برهم‌زدن انسجام اجتماعی؛

* تخریب سرمایه‌ی اعتماد عمومی؛

* فرسایش اقتدار حاکمیت؛

* و در نهایت، بازکردن مسیر برای بازگشت سلطه خارجی می‌باشد.

بنابراین، اگر فتنه را «اعتراض» یا «نارضایتی صرف» تقلیل دهیم، در دام همان روایتی افتاده‌ایم که طراحان آن می‌خواستند.

لایه اول) چرا ایران؟ (مسئله تحمل‌ناپذیری ایران)

در تحلیل ریشه‌ای، سؤال کلیدی این نیست که «چه شد فتنه رخ داد؟» بلکه این است که چرا ایران همواره بستر فتنه است؟

از منظر قدرت‌های مسلط جهانی، ایران واجد چهار ویژگی خطرناک است:

1. استقلال سیاسی واقعی (نه استقلال صوری)؛

2. الگوی حکمرانی غیرهمسو با نظم لیبرال-سرمایه‌داری؛

3. توان تولید قدرت منطقه‌ای (امنیتی، ایدئولوژیک و فناورانه)؛

4. قرار گرفتن در منطقه ژئوپلیتیکی حساس جهان.

چنین کشوری اگر موفق بماند، به‌صورت طبیعی به الگو تبدیل می‌شود؛ و الگو بودن، برای نظام سلطه، خطرناک‌تر از دشمنی نظامی است.

پس سیاست آمریکا ـ فارغ از اینکه چه کسی رئیس‌جمهور باشد ـ نه مهار ایران، بلکه بلعیدن تدریجی آن است؛ همان نکته‌ای که رهبر انقلاب صریحاً به آن اشاره می‌کنند.

لایه دوم) تفاوت فتنه اخیر با فتنه‌های پیشین

ویژگی ممتاز فتنه اخیر (برخلاف بسیاری از فتنه‌های گذشته) این است که: رئیس‌جمهور آمریکا از نقش پشت‌پرده خارج شد و به صحنه آمد. این تغییر، بسیار معنادار است. چرا؟

* چون نشان‌دهنده‌ی عجله و اضطرار راهبردی است؛

* چون بیانگر آن است که ابزارهای غیرمستقیم (تحریم، فشار دیپلماتیک، جنگ روایت‌ها) به‌تنهایی کافی تشخیص داده نشدند؛

* و بالاخره حاکی از آن است که آمریکا، هزینه‌ی بی‌آبرویی حقوقی و سیاسی را پذیرفت تا پیام «حمایت مستقیم» بدهد.

این سطح از دخالت، فتنه را از یک «چالش داخلی» به یک پرونده‌ی آشکار مداخله بین‌المللی ارتقا می‌دهد.

لایه سوم) معماری انسانی فتنه (عوامل آموزش‌دیده و بازی‌خورده)

رهبر فرزانه انقلاب با دقت مفهومی، میان دو دسته از عوامل میدانی تفکیک قائل می‌شوند؛ و این تفکیک، کلید فهم پشت‌پرده است:

الف) هسته‌های آموزش‌دیده و سازمان‌یافته

این‌ها:

* انتخاب‌شده‌اند، نه خودجوش؛

* آموزش دیده‌اند، نه هیجانی؛

* و مأمور تخریب هستند نه مطالبه.

کارویژه‌ی این هسته‌ها:

* کشاندن اعتراض به خشونت؛

* تولید تصویر «بی‌دولتی»؛

* ایجاد ترس عمومی؛

* و کشته‌سازی برای بهره‌برداری های رسانه‌ای.

اینجا ما با امنیتی‌سازی اعتراض توسط دشمن مواجه‌ایم.

ب) بدنه‌ جوان و نوجوانِ تحریک‌شده

این بخش، قربانی اصلی پروژه است:

* فاقد ارتباط سازمانی با بیگانگان؛

* اما در معرض بمباران های هیجانی، دروغ پردازی ها، و روایت‌های جعلی؛

* مصرف‌کننده‌ی پیام، نه تولیدکننده‌ی پروژه.

فتنه دقیقاً زمانی موفق می‌شود که این دو لایه با هم مخلوط شوند و تشخیص مرز میان «مجرم» و «فریب‌خورده» از بین برود.

لایه چهارم) جنگ روایت‌ها؛ مهم‌تر از خیابان

اگر خیابان، صحنه‌ی فتنه بود، رسانه میدان اصلی آن بود.

هدف  از روایت‌سازی:

* تبدیل اغتشاش به «قیام»؛

* تبدیل خشونت به « ایجاد حق کردن»؛

* تبدیل دخالت خارجی به «حمایت از آزادی»؛

و مهم‌تر از همه:

* سلب حق دفاع از حاکمیت و ملت ایران در افکار عمومی جهان.

در اینجا، رژیم صهیونیستی نقش اتاق فکر و هماهنگ‌کننده‌ رسانه‌ای را ایفا می‌کند؛ چرا که تضعیف ایران، مستقیماً با بقای راهبردی آن گره خورده است.

لایه پنجم) چرا ۲۲ دی نقطه شکست فتنه بود؟

حرکت شور آفرین مبتنی بر آگاهی مردم در ۲۲ دی، نه صرفاً یک تجمع، بلکه برهم‌زننده‌ معادله‌ فتنه دشمنان بود.

چرا؟

* چون روایت «اکثریت خاموش ناراضی» را فرو ریخت؛

* چون محاسبه‌ دشمن از شکاف ملت– نظام را باطل کرد؛

* و چون نشان داد جامعه، علی‌رغم گلایه‌ها و اعتراضات، در بزنگاه های حیاتی؛ با دشمنانش به خاطر امنیت ملی مرزبندی دارد.

به همین دلیل است که رهبر حکیم انقلاب در سخنان خود در 27 دی ماه 1404 به مناسبت 27 رجب؛ سالروز مبعث پیامبرگرامی اسلام(ص) می‌فرمایند: « ملت ایران کمر فتنه را شکست» و بلافاصله اضافه می‌کنند: «اما باید کمر فتنه‌گر هم شکسته شود»؛ یعنی کار شناختی و حقوقی هنوز تمام نشده است.

جمع‌بندی راهبردی (نه شعاری)

فتنه اخیر:

* نه پایان یافته؛

* نه کاملاً شکست‌خورده؛

* بلکه در فاز تغییر شکل است.

پیروزی واقعی، زمانی محقق می‌شود که:

1.  حقیقت برای جامعه روشن بماند؛

2 . فریب‌خورده از مجرم تفکیک شود؛

3 . مطالبه‌ گری ها، ابزار دشمن نشود؛

4. و پیگیری های حقوقی و دیپلماتیک باید هوشمندانه و به صورت مستمرتوسط مراجع ذی ربط چون دستگاه دیپلماسی کشور و قوه قضاییه در مجامع داخلی و بین المللی دنبال شود. 

دکتر اسدالله افشار